HomeStandard Blog Whole Post (Page 2)

Była dwukrotna mistrzyni Białorusi w jeździectwie, która za sprzeciw wobec bezprawia Aleksandra Łukaszenki zapłaciła zakazem startu w igrzyskach i przymusową emigracją, obchodzi dzisiaj 35. urodziny. Olga Safronowa, bo o niej mowa, odnalazła bezpieczną przystań w Polsce, z dumą reprezentuje dziś polskie barwy narodowe i udowadnia, że reżim może odebrać flagę, ale nie potrafi złamać sportowego talentu i wolnego ducha.

Historia Olgi Safronowej to poruszający dowód na to, jak wysokie koszty ponoszą białoruscy sportowcy odważnie stający po stronie prawdy. W 2020 roku, będąc u szczytu krajowej kariery, otwarcie sprzeciwiła się sfałszowanym wyborom prezydenckim. Reakcja aparatu państwowego była bezwzględna. Tuż przed Igrzyskami Olimpijskimi w Tokio urzędnicy reżimowej federacji w Mińsku spreparowali diagnozę o rzekomej chorobie jej podstawowego konia, bezprawnie wykluczając zawodniczkę z reprezentacji.

Safronowa, nie ufając państwowym lekarzom, wyjechała z koniem do Polski, by poddać go niezależnym badaniom. Dopiero na miejscu, gdy polscy weterynarze potwierdzili pełne zdrowie zwierzęcia, sportsmenka otrzymała dramatyczne ostrzeżenie: jej nazwisko trafiło na listę poszukiwanych, a powrót do ojczyzny oznaczał natychmiastowe więzienie.

Bezpieczna przystań pod polską flagą

Zamiast na igrzyska, sportsmenka musiała natychmiast walczyć o bezpieczeństwo swoje i najbliższych. Dzięki szybkiej reakcji polskich władz, przebywająca już w Polsce Safronowa otrzymała w 2021 roku wizę humanitarną. Z pomocą polskich dyplomatów udało się również sprowadzić z Białorusi jej partnera oraz dwa pozostałe konie, które zostawiła w Mińsku.

Choć reżim Łukaszenki próbował blokować jej dalszą karierę na arenie międzynarodowej, Olga nie poddała się. W grudniu 2022 roku oficjalnie odebrała polskie obywatelstwo, zyskując upragnioną wolność sportową i osobistą.

„Czuję ogromną wdzięczność [wobec] Polski za możliwości, które tutaj dostałam. [Jestem wdzięczna także] ludziom, którzy mnie przyjęli, pomogli mi, uwierzyli we mnie i dali mi szansę dalej rozwijać się jako sportowiec. Dziś z dumą noszę polskiego orła na piersi. Dziś mogę już z całą pewnością powiedzieć, gdzie jest mój dom. I po prostu chcę powiedzieć dziękuję. Za szansę, za wsparcie i za to, że Polska stała się tak ważną częścią mojego życia” — napisała na swoim profilu na Instagramie.

W drodze po olimpijskie marzenia

Obecnie, trenując w podwarszawskim ośrodku jeździeckim, Safronowa należy do ścisłej czołówki zawodników w kraju. Zdobyła już tytuł wicemistrzyni Polski, a na arenie międzynarodowej regularnie zajmuje wysokie miejsca w globalnych rankingach.

Jej oczy są dziś zwrócone ku przyszłości. Choć reżim odebrał jej start w Tokio, a zbieg sportowych okoliczności uniemożliwił występ w Paryżu, dzisiejsza jubilatka nie zwalnia tempa. Jej głównym celem pozostają Igrzyska Olimpijskie w Los Angeles w 2028 roku. Dla tysięcy rodaków rozproszonych po świecie Olga Safronowa pozostaje inspirującym symbolem niezłomności i nowej nadziei.

Znadniemna.pl na podstawie oficjalnych oświadczeń zawodniczki w mediach społecznościowych, materiałów Polskiej Agencji Prasowej, TVN24 oraz serwisu WP SportoweFakty, na zdjęciu: Olga Safronowa ze swoim podstawowym koniem startowym Leo, fot.: Instagram.com/olga_safronova_dressage/

Była dwukrotna mistrzyni Białorusi w jeździectwie, która za sprzeciw wobec bezprawia Aleksandra Łukaszenki zapłaciła zakazem startu w igrzyskach i przymusową emigracją, obchodzi dzisiaj 35. urodziny. Olga Safronowa, bo o niej mowa, odnalazła bezpieczną przystań w Polsce, z dumą reprezentuje dziś polskie barwy narodowe i udowadnia,

5 listopada przypada 450. rocznica wydarzenia, które w grodzieńskiej tradycji historycznej uznawane jest za dzień potwierdzenia przez króla Stefana Batorego przywilejów miasta. Choć źródła wtórne różnią się co do dokładnej daty wystawienia dokumentu, wskazując także na 5 grudnia 1576 roku, nie ulega wątpliwości, że u progu swego panowania monarcha potwierdził prawa i wolności Grodna, umacniając jego pozycję, jako jednego z najważniejszych ośrodków Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Jesienią 1576 roku Rzeczpospolita znajdowała się u progu nowego panowania. Kilka miesięcy wcześniej, 1 maja, na Wawelu koronowani zostali Stefan Batory i Anna Jagiellonka. Nowy król obejmował władzę w państwie po okresie bezkrólewia i politycznych napięć związanych z elekcją. Jednym z pierwszych obowiązków monarchy było potwierdzenie praw i przywilejów nadanych wcześniej stanom, ziemiom i miastom. Sejm koronacyjny obradował od 31 marca do 29 maja 1576 roku.

W tym kontekście należy postrzegać dokument wystawiony dla Grodna. Oznaczał on zachowanie praw nadanych miastu przez wcześniejszych wielkich książąt litewskich i królów polskich oraz potwierdzał ciągłość jego pozycji w strukturze państwa.

Dla mieszkańców Grodna miało to znaczenie przede wszystkim praktyczne. Miasto korzystało z prawa magdeburskiego, które zapewniało szeroki samorząd. Mieszczanie wybierali własne władze miejskie, a sprawami lokalnymi zajmował się magistrat z burmistrzem i radą miejską na czele. Zachowanie tych uprawnień pozwalało ograniczać ingerencję urzędników królewskich w codzienne funkcjonowanie miasta.

Równie istotne były przywileje gospodarcze. Dzięki nim Grodno mogło organizować targi i jarmarki, pobierać określone opłaty oraz rozwijać handel, który stanowił podstawę zamożności miasta. Położenie nad Niemnem czyniło Grodno ważnym punktem na szlakach handlowych łączących ziemie litewskie, polskie i ruskie.

Znaczenie miały także przywileje sądowe. Mieszczanie podlegali własnym sądom miejskim, co stanowiło istotny element samorządności i odróżniało ośrodki lokowane na prawie magdeburskim od innych osad. Potwierdzenie dotychczasowych praw dawało mieszkańcom pewność, że ich status prawny pozostaje nienaruszony mimo zmiany monarchy.

Konfirmacja przywilejów była również wyrazem szczególnej pozycji Grodna w Wielkim Księstwie Litewskim. Co ciekawe, z perspektywy historii dokument z 5 listopada 1576 roku można uznać za symboliczny początek wyjątkowej więzi, jaka połączyła miasto z nowym monarchą. W chwili wystawienia aktu Stefan Batory dopiero rozpoczynał swoje panowanie. Nikt nie mógł jeszcze przewidzieć, że w ciągu kolejnych dziesięciu lat Grodno stanie się jednym z najważniejszych miejsc na politycznej mapie Rzeczypospolitej.

Król chętnie przebywał na Litwie, a Grodno zajmowało w jego planach miejsce szczególne. Dogodne położenie miasta między Koroną a ziemiami Wielkiego Księstwa Litewskiego sprawiało, że stawało się ono naturalnym ośrodkiem administracyjnym i wojskowym. To właśnie stąd monarcha wielokrotnie prowadził sprawy państwowe, przyjmował poselstwa oraz przygotowywał działania związane z polityką wschodnią państwa.

W ciągu zaledwie dekady panowania Batorego znaczenie Grodna wyraźnie wzrosło. Miasto stało się jedną z najważniejszych królewskich rezydencji, a obecność monarchy przyczyniała się do jego rozwoju i prestiżu. Los sprawił, że dzieje króla i miasta splotły się ze sobą jeszcze mocniej. Dziesięć lat po potwierdzeniu grodzieńskich przywilejów, 12 grudnia 1586 roku, Stefan Batory zmarł właśnie w Grodnie.

Po 450 latach od tamtego wydarzenia warto przypomnieć, że siła dawnego Grodna nie opierała się wyłącznie na jego położeniu czy królewskiej obecności. Fundamentem rozwoju miasta stały się prawa i wolności miejskie, które pozwalały mieszkańcom współdecydować o własnych sprawach oraz rozwijać handel, rzemiosło i życie publiczne. Potwierdzenie tych przywilejów przez Stefana Batorego było symbolicznym uznaniem miejsca Grodna wśród najważniejszych miast dawnej Rzeczypospolitej, a zarazem początkiem dekady, która na trwałe związała historię miasta z jednym z najwybitniejszych władców w dziejach Polski i Litwy.

Opr. Kazimierz Sadowski/Znadniemna.pl. Ilustracja: wizualizacja aktu, którym 450 lat temu król Stefan Batory potwierdził przywileje miasta nad Niemnem (ilustracja wygenerowana przez AI)

5 listopada przypada 450. rocznica wydarzenia, które w grodzieńskiej tradycji historycznej uznawane jest za dzień potwierdzenia przez króla Stefana Batorego przywilejów miasta. Choć źródła wtórne różnią się co do dokładnej daty wystawienia dokumentu, wskazując także na 5 grudnia 1576 roku, nie ulega wątpliwości, że u

Minął rok od chwili, gdy odszedł Jerzy Derfel – wybitny pianista, kompozytor i dyrygent, urodzony w Lidzie. Pozostawił po sobie setki piosenek, muzykę do filmów i spektakli teatralnych oraz wspomnienie człowieka niezwykle skromnego, który przez całe życie służył sztuce z dala od blasku reflektorów.

3 listopada 2025 roku zakończyła się ziemska droga Jerzego Derfla, artysty, którego twórczość znała cała Polska, choć jego nazwisko nie zawsze pojawiało się na pierwszych stronach gazet.

Urodzony 9 stycznia 1941 roku w Lidzie, należał do pokolenia kresowian, których los po wojnie rzucił do Polski. To tam zdobył muzyczne wykształcenie i rozwinął niezwykły talent, dzięki któremu stał się jednym z najbardziej cenionych kompozytorów muzyki rozrywkowej, teatralnej i filmowej.

Przez dziesięciolecia współtworzył polską kulturę wraz z najwybitniejszymi artystami swoich czasów. Szczególnie owocna była jego współpraca z Wojciechem Młynarskim, ale jego kompozycje wykonywali również Alicja Majewska, Irena Santor, Halina Kunicka, Ewa Bem i wielu innych znakomitych wykonawców.

W pamięci kilku pokoleń Polaków pozostaną także melodie napisane do filmów „Miś” i „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” oraz serialu „Droga”. To właśnie one sprawiły, że talent lidzianina na trwałe wpisał się w historię polskiej kinematografii.

Dzisiaj, w pierwszą rocznicę śmierci artysty, wracamy myślami do jego rodzinnego miasta nad Lidziejką i z wdzięcznością wspominamy człowieka, który nigdy nie zapomniał o swoich kresowych korzeniach. W życiorysie Jerzego Derfla odbijają się losy całego pokolenia Polaków urodzonych na dawnych ziemiach Rzeczypospolitej, a jego dorobek pozostaje jednym z najpiękniejszych śladów, jakie Lida pozostawiła we współczesnej polskiej kulturze.

Redakcja portalu Znadniemna.pl zachowuje w pamięci Jerzego Derfla nie tylko jako wybitnego artystę, lecz także jako naszego Krajana z Lidy, który swoją pracą i talentem rozsławiał ziemię rodzinną daleko poza jej granicami. W pierwszą rocznicę Jego śmierci składamy wyrazy pamięci i wdzięczności. Niech pozostanie obecny w naszych sercach, a jego muzyka nieustannie przypomina kolejnym pokoleniom o bogactwie polskiego dziedzictwa Kresów.

 Znadniemna.pl, fot.: Facebook Maji Komorowskiej

Minął rok od chwili, gdy odszedł Jerzy Derfel - wybitny pianista, kompozytor i dyrygent, urodzony w Lidzie. Pozostawił po sobie setki piosenek, muzykę do filmów i spektakli teatralnych oraz wspomnienie człowieka niezwykle skromnego, który przez całe życie służył sztuce z dala od blasku reflektorów. 3 listopada

Europejski Bank Centralny zbliża się do wyboru nowej serii banknotów euro. Wśród postaci, które mogą trafić na wspólną europejską walutę, pozostaje Maria Skłodowska-Curie. Ostateczna decyzja w sprawie wzoru nowych banknotów ma zostać podjęta przez EBC do końca 2026 roku.

Prace nad pierwszym od 2002 roku całościowym przeprojektowaniem banknotów euro weszły w decydującą fazę. Europejski Bank Centralny zakończył już konsultacje społeczne dotyczące dziesięciu finałowych propozycji nowej serii banknotów, a Rada Prezesów banku przygotowuje się do wskazania zwycięskiego projektu.

Dla Polaków szczególnie interesujący jest fakt, że wśród bohaterów projektów opartych na motywie „Kultury europejskiej” znalazła się urodzona w Warszawie noblistka Maria Skłodowska-Curie. Uczona jest jedną z sześciu postaci wybranych przez ekspertów do symbolizowania europejskiego dziedzictwa naukowego i kulturowego.

W lipcu br. EBC zaprezentował dziesięć finałowych projektów przygotowanych przez europejskich grafików. Pięć z nich rozwija temat „Kultury europejskiej”, a pozostałe pięć opiera się na motywie „Rzek i ptaków”. To spośród tych propozycji zostanie wyłoniony wygląd przyszłych banknotów wspólnej waluty.

Choć obecność Marii Skłodowskiej-Curie w gronie wybranych postaci nie oznacza jeszcze, że jej wizerunek znajdzie się na przyszłych banknotach euro, szanse na taki scenariusz pozostają realne. Wszystko zależy od tego, który z finałowych projektów wybierze Europejski Bank Centralny.

Nawet po podjęciu decyzji mieszkańcy strefy euro będą musieli uzbroić się w cierpliwość. EBC zapowiada bowiem, że przed wprowadzeniem nowej serii do obiegu konieczne będą jeszcze dalsze prace rozwojowe i przygotowanie produkcji. Nowe banknoty mają trafić do fizycznego obiegu dopiero na początku lat 30. XXI wieku.

Dla Polaków na całym świecie, również tych mieszkających na Białorusi, sprawa ma wymiar nie tylko finansowy, lecz także symboliczny. Jeśli zwycięży jeden z projektów przedstawiających Marię Skłodowską-Curie, polska uczona może stać się pierwszą Polką uwiecznioną na banknotach wspólnej europejskiej waluty.

Znadniemna.pl na podstawie komunikatów i materiałów Europejskiego Banku Centralnego, lustracja poglądowa wygenerowana przez AI (sztuczną inteligencję) na podstawie materiałów EBC przedstawia koncepcyjny banknot euro z wizerunkiem Marii Skłodowskiej-Curie. Polska noblistka pozostaje w gronie postaci rozważanych przez Europejski Bank Centralny przy projektowaniu nowej serii europejskiej waluty

Europejski Bank Centralny zbliża się do wyboru nowej serii banknotów euro. Wśród postaci, które mogą trafić na wspólną europejską walutę, pozostaje Maria Skłodowska-Curie. Ostateczna decyzja w sprawie wzoru nowych banknotów ma zostać podjęta przez EBC do końca 2026 roku. Prace nad pierwszym od 2002 roku całościowym

Proboszcz parafii katolickiej w Olkowiczach w rejonie wilejskim, ks. Anatol Parachniewicz, został skazany na trzy lata pozbawienia wolności i wysoką grzywnę. Według informacji uzyskanych przez białoruskich wiernych duchownego początkowo oskarżano o „zdradę państwa”, jednak ostatecznie sąd miał zmienić kwalifikację czynu na łagodniejszą.

Jak wynika z informacji przekazanych przez wiernych Kościoła Katolickiego na Białorusi, wyrok wobec 66-letniego kapłana zapadł w październiku br., choć dokładna data jego ogłoszenia nie jest znana. Wbrew wcześniejszym doniesieniom proces nie odbywał się w Mińsku, lecz przed sądem rejonowym w Wilejce. Oficjalne informacje na temat postępowania nie zostały dotąd opublikowane.

Proces sądowy odbywał się za zamkniętymi drzwiami, bez udziału publiczności. Z tego powodu szczegóły sprawy pozostają nieznane. Według wiernych nawet przedstawiciele kurii nie dysponują pełnymi informacjami na temat stawianych duchownemu zarzutów.

Według nieoficjalnych ustaleń początkowo księdza oskarżono o „zdradę państwa”. Ostatecznie jednak zarzutu tego nie udało się utrzymać. Jak twierdzą osoby znające sprawę, duchowny został skazany za czyny określane jako „obraza władzy” i „ekstremizm”. Sąd miał wymierzyć mu karę trzech lat pozbawienia wolności oraz wysoką grzywnę.

Ks. Anatol Parachniewicz nie przyznał się do winy i uważa wyrok za niesprawiedliwy. Świadczyć ma o tym złożona przez niego apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji.

Według dostępnych informacji parafianie z Olkowicz wystąpili w obronie swojego proboszcza. Mieli oni skierować do władz zbiorowy apel z prośbą o uwolnienie duchownego.

Uwięziony od marca

Ks. Anatol Parachniewicz, proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Olkowiczach koło Wilejki, został zatrzymany w połowie marca 2026 roku. Od tego czasu pozostaje w areszcie.

Sprawa duchownego wpisuje się w obserwowane od kilku lat nasilanie presji władz białoruskich na przedstawicieli różnych wspólnot religijnych i organizacji społecznych. Ze względu na niejawny charakter procesu oraz brak oficjalnego komunikatu dotyczącego wyroku wiele okoliczności sprawy wciąż pozostaje nieznanych.

Znadniemna.pl na podstawie Katolik.life, na zdjęciu: ks. Anatol Parachniewicz, fot.: Katolik.life

Proboszcz parafii katolickiej w Olkowiczach w rejonie wilejskim, ks. Anatol Parachniewicz, został skazany na trzy lata pozbawienia wolności i wysoką grzywnę. Według informacji uzyskanych przez białoruskich wiernych duchownego początkowo oskarżano o „zdradę państwa”, jednak ostatecznie sąd miał zmienić kwalifikację czynu na łagodniejszą. Jak wynika z informacji

Nakładem wydawnictwa Popuri, jednego z największych białoruskich wydawców książkowych, ukazało się nowe wydanie „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Klasyczna powieść związana z Grodzieńszczyzną trafiła do czytelników w białoruskim przekładzie autorstwa Anatola Butewicza.

Twórczość Elizy Orzeszkowej zajmuje szczególne miejsce w dziedzictwie kulturowym ziem nadniemeńskich. Pisarka urodziła się w majątku pod Grodnem, przez wiele lat mieszkała w tym mieście, a akcję swojej najsłynniejszej powieści osadziła w realiach dobrze znanych mieszkańcom dzisiejszej Grodzieńszczyzny. W białoruskich opracowaniach literackich Orzeszkowa przedstawiana jest jako klasyczka literatury polskiej silnie związana z ziemiami dzisiejszej Białorusi. Podkreśla się jej związki z Grodnem, udział w wydarzeniach związanych z powstaniem styczniowym oraz obecność motywów nadniemeńskich w jej twórczości.

Za białoruski przekład powieści odpowiada Anatol Butewicz – pisarz, tłumacz, dyplomata i były minister kultury i prasy Białorusi, pełniący tę funkcję w latach 1994–1996. Tłumaczenie ukazało się po raz pierwszy w 2003 roku i było pierwszym pełnym przekładem „Nad Niemnem” na język białoruski. Od tego czasu doczekało się kolejnych wydań, w tym obszernej edycji naukowej opublikowanej w 2020 roku.

Jak podaje wydawca, powieść porusza tematy odpowiedzialności moralnej, życia w zgodzie z naturą i własnym sumieniem, wierności rodzinnej ziemi i domowi, miłości oraz relacji między pokoleniami. W najnowszym wydaniu zamieszczono również komentarze i uwagi tłumacza.

Nowa edycja liczy 496 stron i jest dostępna m.in. w księgarni „Paragraf 45”, „Akademicznej Książce” oraz w sprzedaży internetowej.

Znadniemna.pl na podstawie Bellit.info. Na zdjęciu: najnowsze wydanie „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej, fot: popuri.by

Nakładem wydawnictwa Popuri, jednego z największych białoruskich wydawców książkowych, ukazało się nowe wydanie „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Klasyczna powieść związana z Grodzieńszczyzną trafiła do czytelników w białoruskim przekładzie autorstwa Anatola Butewicza. Twórczość Elizy Orzeszkowej zajmuje szczególne miejsce w dziedzictwie kulturowym ziem nadniemeńskich. Pisarka urodziła się w

Już 8 listopada w Centrum Kultury Polskiej we Lwowie odbędzie się wyjątkowe spotkanie z Andrzejem Poczobutem, polskim dziennikarzem i działaczem Związku Polaków na Białorusi. Organizatorzy zapowiadają rozmowę o wolności słowa, solidarności, polskiej tożsamości oraz doświadczeniach walki o prawa polskiej społeczności na Białorusi.

Spotkanie z Andrzejem Poczobutem, jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli polskiej mniejszości na Białorusi, odbędzie się w niedzielę 8 listopada o godz. 19.00 w Centrum Kultury Polskiej we Lwowie przy ul. Wynnyczenki 30.  Wstęp na spotkanie jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych.

Organizatorzy podkreślają, że będzie to pierwsza wizyta Andrzeja Poczobuta we Lwowie w takiej formule oraz wyjątkowa okazja do bezpośredniego spotkania z człowiekiem, który dla wielu Polaków stał się symbolem przywiązania do wartości demokratycznych, wolności słowa i obrony praw mniejszości narodowych.

W programie przewidziano rozmowę z gościem oraz możliwość zadawania pytań przez uczestników. Tematami spotkania będą m.in. sytuacja Polaków na Białorusi, znaczenie solidarności ponad granicami, a także wyzwania związane z zachowaniem polskiej tożsamości w trudnych warunkach politycznych.

Spotkanie z Andrzejem Poczobutem

  • 8 listopada 2026 r. (niedziela)

  • godz. 19.00

  • Centrum Kultury Polskiej we Lwowie

  • ul. Wynnyczenki 30, Lwów

  • Wstęp wolny

Znadniemna.pl na podstawie Centrum Kultury Polskiej we Lwowie, afisz anonsujący spotkanie z Andrzejem Poczobutem, źródło: facebook.com

Już 8 listopada w Centrum Kultury Polskiej we Lwowie odbędzie się wyjątkowe spotkanie z Andrzejem Poczobutem, polskim dziennikarzem i działaczem Związku Polaków na Białorusi. Organizatorzy zapowiadają rozmowę o wolności słowa, solidarności, polskiej tożsamości oraz doświadczeniach walki o prawa polskiej społeczności na Białorusi. Spotkanie z Andrzejem Poczobutem,

2 listopada Kościół katolicki obchodzi Dzień Zaduszny, poświęcony modlitwie za wszystkich wiernych zmarłych. Dla Polaków na Białorusi jest to czas odwiedzania grobów bliskich, wspominania tych, którzy odeszli, oraz pielęgnowania dziedzictwa pozostawionego przez wcześniejsze pokolenia.

W tradycji katolickiej Dzień Zaduszny jest dniem szczególnej modlitwy za tych, którzy po śmierci oczekują pełnego zjednoczenia z Bogiem. Kościół naucza, że dusze przebywające w czyśćcu mogą liczyć na duchową pomoc żyjących poprzez modlitwę, ofiarowane Msze święte oraz uzyskiwane odpusty. Przekonanie o istnieniu czyśćca zostało potwierdzone przez sobór trydencki, a sama tradycja modlitwy za zmarłych sięga czasów biblijnych.

Obchody Dnia Zadusznego w obecnym kształcie zapoczątkował w 998 roku św. Odylon, opat benedyktyńskiego klasztoru w Cluny we Francji. Zwyczaj ten stopniowo rozpowszechnił się w całym Kościele zachodnim, a na ziemiach polskich był już powszechnie znany pod koniec XV wieku. Z biegiem stuleci Zaduszki stały się jednym z najważniejszych dni w chrześcijańskim kalendarzu pamięci.

Listopadowa pamięć o zmarłych ma na ziemiach dzisiejszej Białorusi także głębokie korzenie kulturowe. Przypominają o tym „Dziady” Adama Mickiewicza, którego słynny dramat nawiązuje do dawnych obrzędów ludowych praktykowanych na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Choć obrzędy opisane przez poetę miały rodowód przedchrześcijański, ich istotą była pamięć o zmarłych i przekonanie, że żywi są winni swoim przodkom wdzięczność oraz duchową pamięć. W tym sensie stanowią one część wspólnego dziedzictwa narodów zamieszkujących historyczne ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Dla Polaków na Białorusi listopadowe dni mają szczególny wymiar. Na wielu cmentarzach rozsianych od Grodna po Witebsk spoczywają pokolenia naszych rodaków: kapłani, nauczyciele, społecznicy, żołnierze i zwykli mieszkańcy tych ziem. Groby przodków przypominają o historii rodzin, parafii i całej społeczności polskiej, która przez wieki współtworzyła dzieje tych terenów.

Kościół przypomina, że od 1 do 8 listopada wierni mogą uzyskać odpust zupełny ofiarowany za zmarłych. Warunkiem jest nawiedzenie cmentarza lub kościoła, przyjęcie Komunii świętej, modlitwa w intencjach Ojca Świętego oraz pozostawanie w stanie łaski uświęcającej.

W ciszy listopadowych dni i blasku tysięcy zniczy pamięć o zmarłych staje się świadectwem więzi, która nie kończy się wraz ze śmiercią. Zarówno chrześcijańskie Zaduszki, jak i utrwalona przez Mickiewicza tradycja Dziadów przypominają mieszkańcom dawnych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego o obowiązku pamięci wobec tych, którzy byli przed nami. To pamięć, która łączy pokolenia i pomaga zachować świadomość własnych korzeni.

Znadniemna.pl, fot.: archiwum Znadniemna.pl

2 listopada Kościół katolicki obchodzi Dzień Zaduszny, poświęcony modlitwie za wszystkich wiernych zmarłych. Dla Polaków na Białorusi jest to czas odwiedzania grobów bliskich, wspominania tych, którzy odeszli, oraz pielęgnowania dziedzictwa pozostawionego przez wcześniejsze pokolenia. W tradycji katolickiej Dzień Zaduszny jest dniem szczególnej modlitwy za tych, którzy

Gdy na kresowych cmentarzach rozbłysną dziś tysiące zniczy, Polacy na Białorusi po raz kolejny połączą modlitwę za zmarłych z wdzięczną pamięcią o tych, którzy budowali wiarę, kulturę i polskość tej ziemi. W uroczystość Wszystkich Świętych papież Leon XIV przypomniał, że świętość nie jest przywilejem wybranych, lecz powołaniem każdego człowieka, a dobro dokonane przez ludzi często dostrzega w pełni dopiero sam Bóg.

Uroczystość Wszystkich Świętych należy do najbardziej przejmujących i najpiękniejszych dni w roku. Na Kresach ma ona szczególny wymiar. Cmentarze w Grodnie, Lidzie, Wołkowysku, Nowogródku, Brasławiu, Postawach czy na dawnych ziemiach Mińszczyzny stają się miejscem spotkania pokoleń. Przy grobach bliskich gromadzą się rodziny, wracają wspomnienia, a płomień znicza staje się znakiem pamięci silniejszej od upływu czasu.

Dzisiaj, w rozważaniu przed modlitwą „Anioł Pański”, papież Leon XIV zwrócił uwagę, że dzisiejsza uroczystość przypomina o „wielkim tłumie, którego nie mógł nikt policzyć”, obejmującym zarówno świętych wyniesionych na ołtarze, jak i tych, których świętość zna jedynie Bóg. Ojciec Święty podkreślił, że są to ludzie, którzy uczynili swoje życie darem dla Boga i bliźnich, a ich czyny miłości przeciwstawiały się złu nawet wtedy, gdy wydawało się ono zwyciężać.

To przesłanie szczególnie mocno wybrzmiewa na byłych Kresach Wschodnich Rzeczypospolitej, gdzie historia nie szczędziła mieszkańcom cierpień. Wśród spoczywających na miejscowych nekropoliach są uczestnicy powstań narodowych, żołnierze, nauczyciele, kapłani, społecznicy i zwykli mieszkańcy, którzy przekazywali następnym pokoleniom wiarę oraz ojczysty język. Wielu z nich nie znajdziemy w podręcznikach historii, ale ich życie pozostawiło ślad w rodzinach, parafiach i lokalnych wspólnotach.

Dawna tradycja kresowa nakazywała odwiedzać cmentarze nie tylko po to, by uporządkować groby i zapalić światła pamięci. Był to również czas wspólnej modlitwy za zmarłych, czytania wypominków, rodzinnych spotkań i przekazywania młodszym historii o przodkach. W wielu miejscach utrwalił się zwyczaj pozostawiania płonących zniczy także na opuszczonych mogiłach, aby nikt ze zmarłych nie pozostał bez modlitewnej pamięci.

Leon XIV przypomniał dziś również, że „świętość nie jest przywilejem nielicznych, lecz powszechnym powołaniem, skierowanym do każdego z nas, tam, gdzie żyjemy”. To wezwanie odnosi się także do współczesnych Polaków na Białorusi, którzy w codziennym życiu starają się zachowywać wiarę, troszczyć o rodzinę, dbać o pamięć historyczną i budować zgodę między ludźmi.

W dniu Wszystkich Świętych warto więc nie tylko wspominać tych, którzy odeszli, ale także dostrzec dobro obecne wokół nas. Jak przypomniał papież, Bóg widzi dobro, którego często nie zauważają ludzie, zna historie ukryte przed światem i dociera do serc niedostępnych ludzkim osądom.

Niech dzisiejsze tysiące świateł płonących na kresowych cmentarzach będą znakiem tej właśnie nadziei: że pamięć trwa, miłość jest silniejsza od śmierci, a droga do świętości pozostaje otwarta dla każdego człowieka.

Znadniemna.pl, zdjęcie ilustracyjne, źródło: media społecznościowe

Gdy na kresowych cmentarzach rozbłysną dziś tysiące zniczy, Polacy na Białorusi po raz kolejny połączą modlitwę za zmarłych z wdzięczną pamięcią o tych, którzy budowali wiarę, kulturę i polskość tej ziemi. W uroczystość Wszystkich Świętych papież Leon XIV przypomniał, że świętość nie jest przywilejem wybranych,

Polskie obywatelstwo ma być trudniejsze do uzyskania. Przygotowywana przez MSWiA nowelizacja ustawy przewiduje m.in. wprowadzenie testu obywatelskiego, podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z B1 do B2, a także obowiązek wykazania odpowiednich dochodów i dłuższego okresu legalnego pobytu w Polsce. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w projekcie jest wprowadzenie obowiązkowego egzaminu z wiedzy o Polsce, tzw. testu obywatelskiego. Cudzoziemcy ubiegający się o uznanie za obywateli polskich będą musieli także złożyć deklarację wierności Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykazać, że ich centrum życiowe znajduje się na terytorium kraju.

Zaostrzone mają zostać również wymogi dotyczące integracji z polskim społeczeństwem. Projekt zakłada podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z B1 do B2, a także wprowadzenie minimalnego progu dochodowego. Wnioskodawcy będą musieli ponadto przedstawić tytuł prawny do zajmowanego lokalu oraz udokumentować źródła utrzymania.

Nowe przepisy mają również wydłużyć wymagany okres legalnego zamieszkiwania w Polsce. Jednocześnie rozszerzony zostanie katalog przesłanek pozwalających odmówić uznania cudzoziemca za obywatela polskiego ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.

Projekt przewiduje także możliwość uchylenia decyzji o uznaniu za obywatela polskiego lub przywróceniu obywatelstwa, jeśli okaże się, że w trakcie postępowania przedstawiono fałszywe dokumenty, złożono nieprawdziwe oświadczenia lub zatajono istotne informacje. Takie decyzje mogłyby być uchylane niezależnie od czasu, jaki upłynął od ich wydania.

W uzasadnieniu projektu odnotowano również wcześniejsze zmiany prawne ułatwiające uzyskanie pobytu stałego osobom polskiego pochodzenia i posiadaczom Karty Polaka. Według autorów nowelizacji wzrost liczby cudzoziemców mieszkających w Polsce oraz osób ubiegających się o obywatelstwo wymaga jednak dostosowania obowiązujących od 2009 r. przepisów do nowych realiów migracyjnych.

Co istotne dla osób polskiego pochodzenia mieszkających za granicą, w dotychczas przedstawionych założeniach nowelizacji nie zapowiedziano bezpośrednich zmian dotyczących samej Karty Polaka ani wynikających z niej uprawnień. Projekt koncentruje się przede wszystkim na zasadach uzyskiwania obywatelstwa polskiego oraz na przesłankach odmowy lub uchylenia decyzji obywatelskich.

Autorzy projektu argumentują, że obowiązujące od 2009 roku przepisy nie przystają do obecnej sytuacji migracyjnej. Wskazują na rosnącą liczbę cudzoziemców mieszkających w Polsce oraz zwiększającą się liczbę osób ubiegających się o polskie obywatelstwo. Ich zdaniem kluczowym kryterium jego uzyskania powinno być rzeczywiste zintegrowanie z polskim społeczeństwem, w szczególności poprzez znajomość języka polskiego i przestrzeganie obowiązujących norm społecznych.

Znadniemna.pl na podstawie rp.pl, źródło ilustracji: migrant.legal

Polskie obywatelstwo ma być trudniejsze do uzyskania. Przygotowywana przez MSWiA nowelizacja ustawy przewiduje m.in. wprowadzenie testu obywatelskiego, podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z B1 do B2, a także obowiązek wykazania odpowiednich dochodów i dłuższego okresu legalnego pobytu w Polsce. Projekt został wpisany do wykazu

Przejdź do treści