HomeStandard Blog Whole Post (Page 2)

Narodowe Centrum Kultury rozpoczęło przyjmowanie zgłoszeń od młodych twórców, pisarzy i tłumaczy z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w szczególności z Białorusi i Ukrainy, którzy chcą zrealizować swoje projekty artystyczne podczas półrocznego pobytu w Polsce. Program gwarantuje uczestnikom comiesięczne wsparcie finansowe w wysokości 5 000 zł brutto, opłacone zakwaterowanie oraz opiekę merytoryczną wybitnych polskich tutorów. Wnioski o przyznanie stypendium na okres od 1 lutego do 31 lipca 2027 roku można składać do 15 października 2026 roku.

Szansa dla artystów i badaczy kultury

O stypendium mogą ubiegać się osoby fizyczne posiadające obywatelstwo jednego z państw postsowieckich lub Europy Środkowo-Wschodniej (niebędące obywatelami RP). Inicjatywa jest skierowana do twórców, którzy spełniają następujące warunki:

  • Wiek: do 40 lat (w uzasadnionych przypadkach do 45 lat).
  • Wykształcenie: ukończone studia wyższe.
  • Język: znajomość języka polskiego przynajmniej na poziomie podstawowym.
  • Dorobek: udokumentowane dotychczasowe osiągnięcia artystyczne.

Wspierane dziedziny

Program obejmuje szeroki zakres aktywności twórczej i naukowej:

  • Sztuki piękne i wizualne: film, fotografia, sztuki wizualne, teatr oraz taniec.
  • Słowo i muzyka: literatura, przekład literacki oraz muzyka.
  • Dziedzictwo i nauka: konserwacja dzieł sztuki, muzealnictwo, a także historia i krytyka filmu, teatru, muzyki i sztuki.

Warunki finansowe i logistyczne

Laureaci konkursu otrzymają kompleksowe zaplecze do pracy twórczej:

  • Stypendium: 5 000 zł brutto wypłacane co miesiąc przez pół roku.
  • Mieszkanie: finansowanie kosztów zakwaterowania do kwoty 3 000 zł miesięcznie.
  • Materiały: do 7 250 zł brutto na zakup niezbędnego sprzętu lub usług.
  • Wsparcie: indywidualna opieka artystyczna polskich ekspertów i instytucji.

Jak złożyć wniosek?

Kompletne zgłoszenie musi zawierać autorską koncepcję projektu stypendialnego oraz minimum dwie rekomendacje od uznanych twórców w danej dziedzinie. Dokumenty można przesyłać elektronicznie na adres e-mail programu lub złożyć w formie papierowej bezpośrednio w siedzibie operatora:

Narodowe Centrum Kultury
ul. Płocka 13, 01-231 Warszawa

Szczegółowy regulamin, kryteria oceny oraz formularze zgłoszeniowe znajdują się na oficjalnej stronie Wnioski i dokumenty Gaude Polonia – Narodowe Centrum Kultury. Ogłoszenie o naborze można zweryfikować również na Portalu Gov.pl Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Znadniemna.pl na podstawie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego,  źródło ilustracji: Gov.pl

Narodowe Centrum Kultury rozpoczęło przyjmowanie zgłoszeń od młodych twórców, pisarzy i tłumaczy z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w szczególności z Białorusi i Ukrainy, którzy chcą zrealizować swoje projekty artystyczne podczas półrocznego pobytu w Polsce. Program gwarantuje uczestnikom comiesięczne wsparcie finansowe w wysokości 5 000 zł brutto,

Instalacja dodatkowego masztu z historyczną, wolną flagą Białorusi na Polach Grunwaldu jest obecnie niemożliwa z przyczyn administracyjnych, poinformował dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem Szymon Drej w odpowiedzi na listy białoruskich sił demokratycznych. Mimo deklarowanej solidarności z dążeniami Białorusinów, ostateczna decyzja zależy od konserwatora zabytków, do którego białoruska opozycja zapowiada skierowanie oficjalnych petycji.

Wniosek o postawienie masztu poparli najważniejsi liderzy białoruskiego ruchu demokratycznego – Swiatłana Cichanouska, Paweł Łatuszka oraz Paweł Barkouski, pełniący funkcję przedstawiciela ds. odrodzenia narodowego w Zjednoczonym Gabinecie Przejściowym Białorusi.

Inicjatywa ta, współtworzona przez Barkouskiego – cenionego filozofa i byłego profesora akademickiego – ma głębokie uzasadnienie historyczne. Opiera się na fakcie, że w bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku istotną rolę odegrały pułki z ziem dzisiejszej Białorusi, walczące w strukturach wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego pod wodzą księcia Witolda. Współczesne białoruskie środowiska niezależne od lat walczą o to, by pamięć o udziale ich przodków w tym wielkim triumfie nad Zakonem Krzyżackim była trwale i godnie reprezentowana na historycznych polach.

Dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem wyjaśnił jednak, że pole bitwy podlega szczególnej ochronie prawnej i konserwatorskiej, co stwarza bariery proceduralne dla wzniesienia nowego masztu. Choć dyrekcja wyraziła pełne wsparcie oraz solidarność z dążeniami Białorusinów do zachowania własnej tożsamości narodowej, sprawa musi zyskać akceptację Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie. Liderzy opozycji zapowiedzieli już wysłanie oficjalnego pisma bezpośrednio do wojewódzkiego konserwatora z prośbą o koordynację procedur i wydanie zgody.

Stawka tej walki o obecność na Polach Grunwaldu jest wysoka z powodu sytuacji w samym Mińsku, gdzie historyczne, narodowe barwy biało-czerwono-białe są bezwzględnie zwalczane przez reżim Aleksandra Łukaszenki. Flaga ta, będąca oficjalnym symbolem niepodległej Białorusi w latach 1991–1995 oraz głównym znakiem protestów antyreżimowych z 2020 roku, została przez dyktatora uznana za nielegalną, a państwowa propaganda piętnuje ją jako symbol „nazistowski”. Za samo publiczne posiadanie lub wywieszenie tych barw na Białorusi grożą dziś dotkliwe kary finansowe, brutalne represje, a nawet wieloletnie więzienie.

Znadniemna.pl na podstawie REFORM.news, zdjęcie ilustracyjne, fot.: Pozirk.online

Instalacja dodatkowego masztu z historyczną, wolną flagą Białorusi na Polach Grunwaldu jest obecnie niemożliwa z przyczyn administracyjnych, poinformował dyrektor Muzeum Bitwy pod Grunwaldem Szymon Drej w odpowiedzi na listy białoruskich sił demokratycznych. Mimo deklarowanej solidarności z dążeniami Białorusinów, ostateczna decyzja zależy od konserwatora zabytków, do

Z okazji przypadającej dziś 616. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, białoruscy aktywiści i środowiska demokratyczne ponawiają apel o oficjalne uznanie wkładu ich przodków w zwycięstwo z 1410 roku. Chcą, aby obok flagi Polski i Litwy nad Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku załopotał historyczny, biało-czerwono-biały sztandar.

Pomysłodawcą inicjatywy jest białoruski opozycjonista – były więzień polityczny reżimu Łukaszenki – Juraś Mielaszkiewicz. Ostatnio jego pomysł zyskuje coraz większy rozgłos w mediach oraz wsparcie ze strony liderów białoruskiej opozycji, w tym Swiatłany Cichanouskiej. Inicjatorzy akcji zauważyli, że na polach bitewnych obok flagi Polski i Litwy standardowo powiewa także flaga Ukrainy, natomiast brakuje historycznego symbolu reprezentującego pułki z ziem dzisiejszej Białorusi. Podkreślają oni, że przodkowie współczesnych Białorusinów – walczący w ramach chorągwi Wielkiego Księstwa Litewskiego – stanowili integralną część zwycięskiej armii i przelewali krew ramię w ramię z Polakami.

Dla białoruskiej społeczności sprawa ma wymiar nie tylko historyczny, ale i głęboko symboliczny. Biało-czerwono-biała flaga była oficjalnym symbolem niepodległego państwa w 1918 roku oraz w latach 1991–1995, zanim Aleksander Łukaszenka zastąpił ją wersją czerwono-zieloną, nawiązującą do czasów ZSRR. Obecnie historyczny biało-czerwono-biały sztandar uosabia opór wobec dyktatury oraz dążenie do wolnej, europejskiej Białorusi.

Dzisiejsza rocznica to dla aktywistów doskonały moment na nagłośnienie sprawy. Apelują oni do rodaków przebywających na emigracji o masowe podpisywanie petycji kierowanej do dyrekcji muzeum oraz o osobiste przybywanie na coroczne Dni Grunwaldu z własnymi, narodowymi barwami, by w ten sposób zamanifestować swoją tożsamość i pamięć o wspólnym sukcesie sprzed wieków.

Znadniemna.pl na podstawie Reform.news, fot.: ipetitions.com

Z okazji przypadającej dziś 616. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, białoruscy aktywiści i środowiska demokratyczne ponawiają apel o oficjalne uznanie wkładu ich przodków w zwycięstwo z 1410 roku. Chcą, aby obok flagi Polski i Litwy nad Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku załopotał historyczny, biało-czerwono-biały sztandar. Pomysłodawcą

Zabytkowe obrazy religijne należące do ks. Henryka Okołotowicza, byłego więźnia politycznego skazanego przez białoruski sąd na 11 lat kolonii karnej, zostały wystawione na sprzedaż. Aukcje zakończyły się sprzedażą wszystkich trzech ikon jednemu nabywcy. Dochód ze sprzedaży majątku duchownego trafi do budżetu państwa – poinformowali działacze z brzeskiego oddziału Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”.

Represje wobec ks. Henryka Okołotowicza nie zakończyły się wraz z jego uwolnieniem i wyjazdem z Białorusi. Władze nadal przejmują i sprzedają jego majątek. Tym razem na aukcję trafiły trzy zabytkowe ikony należące do kapłana: „Zmartwychwstanie Chrystusa”, „Święta Męczennica Paraskewia”, „Matka Boża Trzech Radości”.

Każdy z obrazów został wystawiony na osobnej aukcji. We wszystkich przypadkach zgłosił się tylko jeden zainteresowany kupiec, który nabył dzieła za cenę wywoławczą. Łącznie za trzy ikony do białoruskiego budżetu miało trafić 4620 rubli białoruskich (ok. 6,1 tys. złotych).

Najstarsza ze sprzedanych ikon pochodzi z XVIII wieku. Jej sprzedaż przez państwo wywołuje szczególne oburzenie, ponieważ nie chodzi jedynie o przedmioty materialne, ale o dzieła związane z historią Kościoła katolickiego na Białorusi i osobą duchownego, który padł ofiarą represji politycznych.

Kolejne aukcje majątku księdza

Sprzedaż ikon jest kolejnym etapem pozbywania się majątku ks. Okołotowicza. Wcześniej białoruskie władze wystawiły na sprzedaż również jego samochód, inne przedmioty należące do kapłana oraz nieruchomości.

2 lipca po raz czwarty próbowano sprzedać działkę należącą do duchownego w miejscowości Nowa Mysz w rejonie baranowickim obwodu brzeskiego. Aukcja ponownie nie doszła do skutku, ponieważ nie znalazł się żaden chętny nabywca.

Kapłan skazany za „zdradę państwa”

Ks. Henryk Okołotowicz

Ks. Henryk Okołotowicz, proboszcz parafii w Nowej Myszy, został zatrzymany 16 listopada 2023 roku. Białoruski sąd uznał go za winnego „zdrady państwa” i skazał na 11 lat pozbawienia wolności.

Duchowny od początku odrzucał oskarżenia. Podczas śledztwa informował, że zarzuty dotyczące rzekomej współpracy z Watykanem i Polską są bezpodstawne i nie mają potwierdzenia w rzeczywistości.

Po niemal dwóch latach spędzonych w więzieniu ks. Okołotowicz został zwolniony w listopadzie 2025 roku w ramach aktu łaski. Jednak wolność oznaczała dla niego konieczność opuszczenia ojczyzny. Razem z innym uwolnionym duchownym – ks. Andrzejem Juchniewiczem – został przewieziony do Rzymu, gdzie obaj kapłani dochodzą do zdrowia po pobycie w więzieniu.

Sprzedaż majątku ks. Henryka Okołotowicza pokazuje, że represje wobec osób uznanych przez władze za przeciwników politycznych nie kończą się nawet po ich uwolnieniu.

Znadniemna.pl/@viasna_brest

Zabytkowe obrazy religijne należące do ks. Henryka Okołotowicza, byłego więźnia politycznego skazanego przez białoruski sąd na 11 lat kolonii karnej, zostały wystawione na sprzedaż. Aukcje zakończyły się sprzedażą wszystkich trzech ikon jednemu nabywcy. Dochód ze sprzedaży majątku duchownego trafi do budżetu państwa – poinformowali działacze

Od trzech tygodni na antenie Pierwszego Programu Białoruskiego Radia nie jest transmitowana niedzielna Msza św. z archikatedry pw. Najświętszej Maryi Panny w Mińsku. Wierni obawiają się, że może to oznaczać kolejne ograniczenie obecności Kościoła katolickiego w przestrzeni publicznej, choć liczą, że przerwa ma jedynie charakter techniczny.

Sprawdzono emisję z niedzieli, 12 lipca. Zamiast Mszy św. słuchacze usłyszeli muzykę klasyczną. Informacje zamieszczone na stronie internetowej radia również wskazują na nieścisłości. W ramówce na godzinę 8.15 zapowiedziano program „Kazanie katolickie”, jednak faktycznie wyemitowano inną audycję.

Dla wielu katolików, zwłaszcza osób starszych, samotnych i chorych, transmisja radiowa była jedyną możliwością uczestniczenia w niedzielnej liturgii.

Jedna z wiernych opowiedziała, że jej ciężko chora, leżąca krewna od wielu lat uczestniczyła we Mszy św. właśnie dzięki radiowej transmisji. Brak nabożeństwa od trzech tygodni jest dla niej źródłem dużego stresu i poczucia duchowej izolacji.

Choć z archikatedry oraz z innych kościołów na Białorusi prowadzone są transmisje internetowe, wielu seniorów nie korzysta z internetu ani nowoczesnych urządzeń, dlatego radio pozostaje dla nich jedynym sposobem uczestniczenia w liturgii.

Jak ustalili wierni, również parafia archikatedralna nie wiedziała o zaprzestaniu emisji. Kapłani nadal odprawiali niedzielną Mszę św. o godz. 8.15 zgodnie z harmonogramem, dostosowując jej przebieg do czasu przeznaczonego na transmisję radiową. Wszystko wskazuje na to, że parafia nie została uprzedzona o wstrzymaniu nadawania.

Wierni próbowali uzyskać wyjaśnienia od kierownictwa rozgłośni. Na stronie internetowej radia nie znaleźli jednak numerów telefonów do redakcji, a połączenia na numery dostępne w internetowych katalogach pozostały bez odpowiedzi. Nie doczekali się również reakcji na wiadomości wysłane za pośrednictwem mediów społecznościowych.

W aktualnym programie Pierwszego Programu Białoruskiego Radia na najbliższą niedzielę ponownie widnieje pozycja „Kazanie katolickie” o godz. 8.15. Wierni mają nadzieję, że tym razem transmisja Mszy św. zostanie przywrócona, a jej wcześniejsze wstrzymanie było jedynie skutkiem problemów technicznych.

Radiowe transmisje Mszy św. z mińskiej archikatedry zostały wznowione w 2021 roku po interwencji ówczesnego administratora apostolskiego archidiecezji mińsko-mohylewskiej, śp. biskupa Kazimierza Wielikosielca. Od tamtej pory były emitowane regularnie przez ostatnich pięć lat.

Brak oficjalnego wyjaśnienia ze strony państwowego nadawcy budzi jednak niepokój wiernych, zwłaszcza w sytuacji, gdy na Białorusi od kilku lat obserwowane są coraz większe ograniczenia działalności Kościoła katolickiego i innych wspólnot religijnych.

Znadniemna.pl/katolik.life

Od trzech tygodni na antenie Pierwszego Programu Białoruskiego Radia nie jest transmitowana niedzielna Msza św. z archikatedry pw. Najświętszej Maryi Panny w Mińsku. Wierni obawiają się, że może to oznaczać kolejne ograniczenie obecności Kościoła katolickiego w przestrzeni publicznej, choć liczą, że przerwa ma jedynie charakter

Kolejny katolicki duchowny padł ofiarą represji białoruskiego reżimu. Ks. Jerzy Grycko, administrator parafii w Dereczynie na Grodzieńszczyźnie, został zatrzymany przez milicję i skazany na 15 dni aresztu administracyjnego. Władze nie poinformowały, o co oskarżono kapłana. Zdaniem obrońców praw człowieka przyczyną prześladowania mogła być niedawna wizyta grupy duchownych i świeckich z Polski oraz Niemiec.

Według przekazanych informacji 9 lipca do księdza zadzwonili przedstawiciele lokalnych władz, prosząc go o przyjazd do siedziby rady wiejskiej. Gdy około godziny 17.00 duchowny stawił się na miejscu, czekali już na niego funkcjonariusze milicji.

Kapłan został zatrzymany, zakuty w kajdanki i przewieziony na posterunek. Samochód duchownego pozostał zaparkowany przed budynkiem rady wiejskiej. Już następnego dnia, 10 lipca, sąd skazał go na 15 dób aresztu. Nie wiadomo, o jakie wykroczenie lub czyn został oskarżony.

Według obrońców praw człowieka bezpośrednią przyczyną represji mogła być niedawna wizyta zagranicznych gości w Dereczynie. Kilka dni przed zatrzymaniem księdza Grycko odwiedziło około dziesięciu osób z Polski i Niemiec – zarówno duchownych, jak i świeckich. Niewykluczone, że właśnie ten kontakt z zagranicą zwrócił uwagę białoruskich służb.

Ks. Jerzy Grycko od wielu lat posługuje w parafiach diecezji grodzieńskiej. 7 października 2024 roku został zwolniony z obowiązków rezydenta parafii pw. św. Jana Pawła II w Smorgoniach (dekanat smorgoński) i mianowany administratorem parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dereczynie (dekanat słonimski).

Nie jest to pierwszy przypadek nacisków na duchownego. W przeszłości był on wielokrotnie atakowany przez prorządowe kanały propagandowe, które przedstawiały go w negatywnym świetle.

Według inicjatywy „Chrześcijańska Wizja” od jesieni 2020 roku do końca maja 2026 roku z różnymi formami represji na Białorusi zetknęło się co najmniej 93 chrześcijańskich duchownych, w tym 36 księży katolickich.

Znadniemna.pl

Kolejny katolicki duchowny padł ofiarą represji białoruskiego reżimu. Ks. Jerzy Grycko, administrator parafii w Dereczynie na Grodzieńszczyźnie, został zatrzymany przez milicję i skazany na 15 dni aresztu administracyjnego. Władze nie poinformowały, o co oskarżono kapłana. Zdaniem obrońców praw człowieka przyczyną prześladowania mogła być niedawna wizyta

Mija kolejna rocznica brutalnej niemieckiej operacji „Hermann”, która latem 1943 roku obróciła w zgliszcza dziesiątki kresowych osad i na zawsze zmieniła losy mieszkańców rejonu Puszczy Nalibockiej.

Przeprowadzona w okresie od 13 lipca do 8 sierpnia akcja pacyfikacyjna była bezpośrednią odpowiedzią okupanta na brawurowe Powstanie Iwienieckie z 19 czerwca, kiedy to żołnierze Armii Krajowej rozbili niemiecki garnizon, stając w obronie gnębionej ludności cywilnej. Zemsta hitlerowców uderzyła z bezwzględną siłą nie tylko w polskie i sowieckie oddziały partyzanckie, ale przede wszystkim w bezbronne kobiety, dzieci i mężczyzn zamieszkujących okoliczne wioski.

Podczas wielotygodniowej obławy niemieckie oddziały zastosowały taktykę spalonej ziemi, metodycznie niszcząc osady stanowiące naturalne zaplecze dla leśnych oddziałów. Mieszkańcy pacyfikowanych terenów uciekali w głąb puszczy lub padali ofiarą masowych deportacji. Tysiące rodzin zostało rozdzielonych, a dorośli wraz z dziećmi zostali wywiezieni w nieludzkich warunkach na przymusowe roboty do pobliskiego Mińska oraz w głąb III Rzeszy. Towarzyszyły temu grabieże mienia, pogromy oraz masowe egzekucje, z których najtragiczniejsza dotknęła same Naliboki – 8 sierpnia Niemcy spalili miejscowość i rozstrzelali trzech kapłanów: ks. Józefa Bajko, ks. Józefa Baradyna oraz ks. Aleksandra Żołnierskiego.

Operacja „Hermann” nie zdołała jednak rozbić polskiej partyzantki w Puszczy Nalibockiej, choć zadała Armii Krajowej bolesne straty. W Terebejnie zginęła m.in. słynna miejscowa łączniczka AK, Halina Drucka-Podbereska ps. „Księżniczka”, która w momencie śmierci zdążyła krzyknąć: „Jeszcze Polska nie zginęła!”. Pomimo tych tragicznych ciosów opór nie został złamany – wkrótce do AK zaczęli masowo napływać nowi ochotnicy, w tym uciekinierzy przed wywózkami na roboty. W rejonie puszczy z nową siłą rozwinęły działalność silne formacje, takie jak Polski Oddział Partyzancki im. Tadeusza Kościuszki, I batalion 78. Pułku Piechoty AK, 27. Pułk Ułanów AK oraz 77. Lidzki Pułk Piechoty AK.

Dziś, wspominając tamte dramatyczne tygodnie, oddajemy hołd wszystkim ofiarom niemieckiego terroru w Puszczy Nalibockiej. Pamięć o spalonych wioskach, zamordowanych kapłanach, niezłomnych łączniczkach i tysiącach rodaków wywiezionych do niewolniczej pracy pozostaje bolesną, ale i pełną dumy kartą naszej narodowej historii. Te tragiczne wydarzenia przypominają nam o cenie, jaką ludność cywilna oraz żołnierze Kresów Wschodnich zapłacili za wierność Ojczyźnie i nieustanną walkę o wolność.

Opr. Emilia Kuklewska/Znadniemna.pl, na zdjęciu: Partyzanci schwytani przez Niemców w czasie operacji „Hermann”. fot: Bundesarchiv, Bild 101III-Niquille-067-21 / Niquille / CC-BY-SA 3.0

Mija kolejna rocznica brutalnej niemieckiej operacji „Hermann”, która latem 1943 roku obróciła w zgliszcza dziesiątki kresowych osad i na zawsze zmieniła losy mieszkańców rejonu Puszczy Nalibockiej. Przeprowadzona w okresie od 13 lipca do 8 sierpnia akcja pacyfikacyjna była bezpośrednią odpowiedzią okupanta na brawurowe Powstanie Iwienieckie z

W sobotę, 5 września 2026 roku, odbędzie się 15. edycja Narodowego Czytania, której tegoroczną lekturą został absolutny fundament polskiego romantyzmu – „Dziady” Adama Mickiewicza. Wydarzenie, organizowane pod patronatem Pary Prezydenckiej, po raz kolejny zjednoczy tysiące Polaków w kraju i za granicą wokół wspólnego czytania wybitnych dzieł rodzimej literatury. Lokalne biblioteki, szkoły oraz instytucje kultury mogą już zgłaszać swoje autorskie pomysły na realizację tegorocznej odsłony akcji za pośrednictwem oficjalnego formularza.

W opublikowanym liście intencyjnym Para Prezydencka podkreśliła szczególne znaczenie tegorocznej lektury, nazywając „Dziady” narodowym misterium oraz swoistą „lekturą lektur”, która w genialny sposób łączy tradycję dawnych obrzędów z głęboką refleksją nad polską tożsamością. Z okazji jubileuszowej odsłony, Kancelaria Prezydenta RP przygotowała również specjalny, oficjalny audiobook z nagraniem dramatu, który ma pomóc w popularyzacji utworu wśród młodego pokolenia oraz ułatwić organizację lokalnych wydarzeń.

Inicjatywa Narodowego Czytania ma już długą i bogatą tradycję, sięgającą 2012 roku, kiedy to z okazji 200-lecia Kampanii Napoleońskiej wspólnie czytano „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. W ciągu minionych czternastu lat Polacy spotykali się, by wspólnie zgłębiać m.in. dzieła Aleksandra Fredry, „Trylogię” Henryka Sienkiewicza, „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego, a w ubiegłym roku – ponadczasowe poezje Jana Kochanowskiego. Projekt z roku na rok przyciąga coraz większą liczbę uczestników, stając się jednym z najważniejszych i najbardziej powszechnych wydarzeń kulturalnych w kraju.

Organizatorzy przypominają, że zgłoszenia do udziału w akcji można przesyłać przez cały lipiec i sierpień. Każda instytucja, która zarejestruje swoje wydarzenie przez internetowy formularz na stronie Prezydent.pl, otrzyma pamiątkowy stempel, którym będzie można ostemplować przyniesione przez uczestników prywatne egzemplarze książek

Znadniemna.pl na podstawie Biblioteka Narodowa oraz Prezydent.pl, źródło ilustracji: Biblioteka Narodowa

W sobotę, 5 września 2026 roku, odbędzie się 15. edycja Narodowego Czytania, której tegoroczną lekturą został absolutny fundament polskiego romantyzmu – „Dziady” Adama Mickiewicza. Wydarzenie, organizowane pod patronatem Pary Prezydenckiej, po raz kolejny zjednoczy tysiące Polaków w kraju i za granicą wokół wspólnego czytania wybitnych

12 lipca obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym roku mija dokładnie 81 lat od tej tragedii – największej komunistycznej zbrodni dokonanej na Polakach po II wojnie światowej. Mimo upływu lat, rodziny ofiar wciąż nie znają miejsc spoczynku swoich bliskich, a współczesna polityka historyczna Rosji i Białorusi skutecznie blokuje odkrycie pełnej prawdy.

W lipcu 1945 roku w rejonie Puszczy Augustowskiej Armia Czerwona, przy ścisłej współpracy z funkcjonariuszami polskiej bezpieki oraz żołnierzami tzw. Ludowego Wojska Polskiego, przeprowadziła szeroko zakrojoną operację wojskową. Jej głównym celem była całkowita likwidacja działającego na tym terenie podziemia niepodległościowego, które broniło miejscowej ludności przed sowieckim terrorem.

W trakcie tych działań Sowieci wkroczyli na tutejsze tereny i masowo aresztowali cywilów oraz osoby podejrzewane o współpracę z partyzantami. Ponad 7 tysięcy osób zostało odesłanych na tyły, gdzie poddano je brutalnym przesłuchaniom prowadzonym przez funkcjonariuszy Smierszu (Smiersz- skrót od ros. smiert szpionam („śmierć szpiegom”) – to nazwa radzieckich organów kontrwywiadu wojskowego utworzonych w czerwcu 1943 roku).

Jak wskazuje dr Marek Jedynak, dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku, o ostatecznym losie zatrzymanych zadecydował utajniony przez lata szyfrogram generała Wiktora Abakumowa przesłany do Moskwy. W raporcie tym znalazła się propozycja likwidacji uwięzionych Polaków . Na liście śmierci znalazły się co najmniej 592 osoby – ludzie ci nigdy nie wrócili do domów, a historycy szacują, że ostateczna liczba zamordowanych wynosi co najmniej 600 osób.

Od dekad trwają intensywne próby ustalenia dalszych losów zaginionych oraz odnalezienia ich masowych grobów. Zadanie to jest jednak niezwykle trudne. Poszukiwania miejsc spoczynku ofiar skutecznie utrudnia obecna polityka historyczna Rosji i Białorusi. W krajach tych kluczowe archiwa pozostają ściśle utajnione, a funkcjonariusze NKWD i Smiersz, odpowiedzialni za ten mord, są do dziś oficjalnie uznawani za bohaterów.

Aby oddać cześć zamordowanym i zadbać o pamięć historyczną, w 2015 roku Sejm RP ustanowił 12 lipca oficjalnym Dniem Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej.

 Znadniemna.pl na podstawie Radio Maryja oraz Dzieje.plna zdjęćiu: krzyż w Gibach poświęcony pamięci pomordowanych w obławie augustowskiej, fot.: Wikipedia

12 lipca obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym roku mija dokładnie 81 lat od tej tragedii – największej komunistycznej zbrodni dokonanej na Polakach po II wojnie światowej. Mimo upływu lat, rodziny ofiar wciąż nie znają miejsc spoczynku swoich bliskich, a współczesna polityka historyczna

Zaostrzenie przepisów wizowych z lipca ubiegłego roku wywołało kryzys na polskich uczelniach, drastycznie ograniczając napływ studentów zagranicznych. Najgłębszy regres dotknął obywateli Białorusi, którzy obok Ukraińców od lat stanowią filar umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego. Polskie bariery biurokratyczne stały się przy tym idealnym narzędziem dla propagandy w Mińsku.

Białorusini głównymi poszkodowanymi nowych przepisów

Wprowadzone 1 lipca ubiegłego roku restrykcje w procesie rekrutacji i wydawania wiz studenckich uderzyły bezpośrednio w kandydatów zza wschodniej granicy. Raport Ośrodka Przetwarzania Informacji (OPI PIB) przedstawiony podczas dorocznej narady „Study in Poland” wskazuje, że to właśnie obywatele Białorusi zanotowali największy spadek liczby studiujących w Polsce w 2025 roku.

Nowe obowiązki kontrolne nałożone na uczelnie oraz samych kandydatów stworzyły barierę formalną, która dla wielu młodych Białorusinów okazała się niemożliwa do pokonania w krótkim czasie.

Woda na młyn reżimu w Mińsku

Spadek liczby studentów z Białorusi ma nie tylko wymiar akademicki, ale też głęboki kontekst polityczny. Problemy z uzyskaniem polskich wiz i rygorystyczne procedury stały się wodą na młyn dla białoruskiej propagandy.

Państwowe media i aparat reżimu Aleksandra Łukaszenki skwapliwie wykorzystują polskie bariery administracyjne do prowadzenia kampanii zniechęcającej młodzież do wyjazdu. Przekaz Mińska jest prosty: Zachód zamknął granice, a Polacy nie chcą u siebie Białorusinów i celowo rzucają im kłody pod nogi. Dla reżimu, który od lat walczy z drenażem mózgów i ucieczką młodych, politycznie zaangażowanych ludzi, obecne procedury w Warszawie są idealnym narzędziem do zatrzymania młodzieży w kraju lub przekierowania jej na uczelnie w Rosji.

Krach w rekrutacji i tąpnięcie statystyk

Dane OPI PIB obrazują potężną skalę odpływu młodzieży akademickiej z zagranicy, gdzie rekrutacja z Białorusi była kluczowym komponentem:

  • Spadek rekrutacji: Na pierwszy rok studiów w roku akademickim 2025/2026 przyjęto o 8,8 tysiąca mniej obcokrajowców niż rok wcześniej.
  • Ogólny ubytek: Łączna liczba studentów zagranicznych w Polsce skurczyła się w ciągu roku o 7,1 tysiąca osób (do poziomu 97 950).
  • Utrata pozycji: Wskaźnik umiędzynarodowienia polskich uczelni spadł z 8,3% do 7,5%, podczas gdy sąsiednie kraje (np. Łotwa z wynikiem ponad 16%) przejmują zawiedzionych kandydatów.

Edukacyjne i finansowe koszty barier administracyjnych

Wprowadzenie rygorystycznych procedur bez odpowiedniego okresu przejściowego przyniosło natychmiastowe straty ekonomiczne i wizerunkowe. Przewodnicząca KRASP, prof. Bogumiła Kaniewska, podkreśla, że procedury wizowe powinny w większym stopniu uwzględniać fakt, iż celem przyjazdu tych osób są wyłącznie studia. Postuluje ona, aby umowy międzyuczelniane były czynnikiem ułatwiającym zdobywanie dokumentów.

Według wyliczeń Fundacji Perspektywy, nagłe zablokowanie napływu studentów ze Wschodu i innych rejonów świata pozbawiło polski dochód narodowy aż około 0,5 miliarda złotych. Straty wizerunkowe na międzynarodowym rynku edukacyjnym są jednak – zdaniem ekspertów – całkowicie niepoliczalne. Kryzys dotknął cały sektor, ale najsilniej uderzył w studia I stopnia oraz w uczelnie niepubliczne, które dotychczas były najpopularniejszym wyborem wśród młodzieży z Białorusi.

Znadniemna.pl na podstawie Naukawpolsce.pl, zdjęcie ilustracyjne, źródło: Shutterstock

Zaostrzenie przepisów wizowych z lipca ubiegłego roku wywołało kryzys na polskich uczelniach, drastycznie ograniczając napływ studentów zagranicznych. Najgłębszy regres dotknął obywateli Białorusi, którzy obok Ukraińców od lat stanowią filar umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego. Polskie bariery biurokratyczne stały się przy tym idealnym narzędziem dla propagandy w

Przejdź do treści