Centralne obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja zgromadziły w Warszawie najwyższe władze państwowe, przedstawicieli życia publicznego oraz licznych gości z kraju i zagranicy. Podczas uroczystości prezydent Karol Nawrocki wręczył najwyższe odznaczenia państwowe, w tym Order Orła Białego Andrzejowi Poczobutowi, który odebrał je w obecności rodziny, przyjaciół i współpracowników, także przybyłych z Białorusi, a także w obecności Swiatłany Cichanouskiej, liderki białoruskiej opozycji demokratycznej, wraz z towarzyszącą jej delegacją. W uzasadnieniu podkreślono, że odznaczenie zostało mu przyznane „za niezłomną postawę, za wierność Polsce i za świadectwo odwagi w obronie prawdy”.
Tegoroczne obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja miały wyjątkowo uroczysty i symboliczny charakter. Dzień rozpoczął się tradycyjnie mszą świętą w intencji Ojczyzny w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela, w której uczestniczyli prezydent Karol Nawrocki z małżonką oraz przedstawiciele najwyższych władz państwowych. Nabożeństwo, jak podkreślano w relacji Kancelarii Prezydenta, zgromadziło licznych mieszkańców stolicy i przedstawicieli korpusu dyplomatycznego, a jego oprawa nawiązywała do historycznego znaczenia rocznicy uchwalenia pierwszej w Europie nowoczesnej konstytucji.
Po zakończeniu mszy uczestnicy przenieśli się na Zamek Królewski, gdzie odbyła się ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych. Prezydent Karol Nawrocki uhonorował czterech nowych kawalerów Orderu Orła Białego, wśród których znalazł się Andrzej Poczobut. W swoim wystąpieniu prezydent mówił o nim jako o człowieku niezłomnym, wiernym Polsce i swoim wartościom, podkreślając, że „cieszy się, iż ten dzielny człowiek jest już w Rzeczypospolitej”. Zwrócił uwagę, że Poczobut przez lata pozostawał symbolem oporu wobec represji i świadectwem tego, że polskość na Białorusi trwa mimo prześladowań. Wskazał również, że jego powrót do wolnej Polski jest powodem do wdzięczności i radości, ale także przypomnieniem o tych, którzy wciąż pozostają pozbawieni wolności.
Po odebraniu odznaczenia Andrzej Poczobut wygłosił krótkie, poruszające przemówienie. Podziękował prezydentowi Karolowi Nawrockiemu oraz jego poprzednikowi za konsekwentne działania na rzecz jego uwolnienia i za nieustanne wsparcie dla represjonowanych Polaków na Białorusi. Podkreślił, że jego wyjście na wolność było możliwe dzięki wieloletnim staraniom polskich władz, dyplomatów i organizacji społecznych, a także dzięki solidarności zwykłych ludzi, którzy nie pozwolili, by jego sprawa została zapomniana. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że Polacy na Białorusi wciąż są prześladowani za to, że chcą uczyć swoje dzieci języka polskiego, pielęgnować kulturę i tradycję oraz opiekować się grobami polskich bohaterów. Jak zaznaczył, szczególnym celem represji są ci, którzy dbają o miejsca pamięci żołnierzy Armii Krajowej i innych formacji niepodległościowych, ponieważ władze w Mińsku traktują tę pamięć jako zagrożenie dla własnej narracji historycznej.
W przemówieniu Poczobut podkreślił również, że „nie czuje się bohaterem”, a odznaczenie traktuje jako wyróżnienie dla całej polskiej społeczności na Białorusi, która – jak mówił – „płaci wysoką cenę za to, że chce pozostać sobą”. Zwrócił uwagę, że jego historia jest tylko jedną z wielu, a wciąż są ludzie, którzy pozostają w więzieniach i których nazwiska nie są znane opinii publicznej. Jego słowa, przyjęte długimi oklaskami, nadały uroczystości wymiar głęboko osobisty i przypomniały o losie Polaków żyjących pod presją reżimu.
W południe rozpoczęła się główna część obchodów na Placu Zamkowym. Po odśpiewaniu hymnu państwowego i podniesieniu flagi odczytano preambułę Konstytucji 3 maja, a następnie prezydent wygłosił przemówienie, w którym – jak relacjonowały PAP i TVP – podkreślił znaczenie wolności, solidarności i odpowiedzialności obywatelskiej. W uroczystości uczestniczyli marszałkowie Sejmu i Senatu, przedstawiciele rządu, wojska oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Warszawy.
Równolegle w całym kraju odbywały się lokalne obchody święta. W wielu miastach zorganizowano msze święte, przemarsze, składanie wieńców, koncerty i pikniki rodzinne. W Warszawie odbył się 34. Bieg Konstytucji 3 Maja, a w siedzibie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów udostępniono do zwiedzania oryginał Konstytucji z 1791 roku, co – jak podkreślały media – przyciągnęło tłumy odwiedzających.
Redakcja Znadniemna.pl składa Andrzejowi Poczobutowi serdeczne gratulacje z okazji uhonorowania Orderem Orła Białego. To wyróżnienie jest wyrazem uznania nie tylko dla jego osobistej odwagi i niezłomności, lecz także dla całej polskiej społeczności na Białorusi, której od lat pozostaje wiernym rzecznikiem i obrońcą.
Znadniemna.pl na podstawie komunikatów Kancelarii Prezydenta RP oraz Onet.pl, na zdjęciu: Andrzej Poczobut odbiera odznaczenie z rąk prezydenta RP Karola Nawrockiego, fot.: Przemysław Keler/KPRP
