„Księga grodzka oszmiańska 1650–1719” – testamenty szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego w nowym wydaniu

Wydawnictwo Naukowe UMK udostępniło pierwsze egzemplarze monumentalnej publikacji „Księgi grodzkiej oszmiańskiej z lat 1650–1719”. Czterotomowe wydanie zawiera 480 testamentów szlachty powiatu oszmiańskiego i innych regionów Wielkiego Księstwa Litewskiego, ukazując zarówno sieć powiązań rodzinnych i majątkowych, jak i codzienne życie drobnej szlachty w jednym z największych powiatów województwa wileńskiego.

Nowa publikacja, obejmująca cztery tomy, jest najstarszym znanym kompletem księgi testamentalnej z terenów Wielkiego Księstwa Litewskiego, przechowywanym w Narodowym Historycznym Archiwum Republiki Białoruś w Mińsku. Wydawnictwo ma na celu przybliżenie współczesnym czytelnikom zarówno historii regionu, jak i życia codziennego lokalnej szlachty w XVII i XVIII wieku.

Każdy z 480 testamentów dostarcza informacji o majątkach, powiązaniach rodzinnych, standardzie życia oraz kulturze materialnej drobnej szlachty. Publikacja pozwala zobaczyć, jak funkcjonował drugi co do wielkości powiat województwa wileńskiego i jakie znaczenie miały w nim więzi rodzinne i ekonomiczne.

Tekst został opracowany przez zespół badaczy: dr Volhę Babkovą, dr Piotra Łabędzia oraz dr hab. Wiolettę Zielecką-Mikołajczyk, która przygotowała również wstęp i przypisy rzeczowe. Całość powstała w ramach grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki kierowanego przez prof. dra hab. Tomasza Kempę z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Projekt miał na celu przygotowanie do druku czterech tomów źródeł dotyczących dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego i jest częścią serii wydawniczej „Monumenta Magni Ducatus Lithuaniae”.

Dotychczas w ramach tej serii ukazały się m.in. „Księga magistratu miasta Połocka z 1676 roku”, a w nadchodzących miesiącach czytelnicy otrzymają „Źródła do dziejów Żmudzi (1522–1648)” oraz „Akta sejmikowe województwa wileńskiego (1566–1655)”. Zwieńczeniem wieloletniego projektu jest właśnie publikacja największego z opracowanych tomów – „Księgi grodzkiej oszmiańskiej z lat 1650–1719”.

Dostęp do pierwszych trzech tomów zostanie udostępniony już wkrótce na stronie Wydawnictwa Naukowego UMK, a pełen komplet czterech tomów pozwoli badaczom, genealogom i pasjonatom historii na szczegółowe poznanie dziejów szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz kultury materialnej XVII–XVIII wieku.