Zaostrzenie przepisów wizowych z lipca ubiegłego roku wywołało kryzys na polskich uczelniach, drastycznie ograniczając napływ studentów zagranicznych. Najgłębszy regres dotknął obywateli Białorusi, którzy obok Ukraińców od lat stanowią filar umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego. Polskie bariery biurokratyczne stały się przy tym idealnym narzędziem dla propagandy w Mińsku.
Białorusini głównymi poszkodowanymi nowych przepisów
Wprowadzone 1 lipca ubiegłego roku restrykcje w procesie rekrutacji i wydawania wiz studenckich uderzyły bezpośrednio w kandydatów zza wschodniej granicy. Raport Ośrodka Przetwarzania Informacji (OPI PIB) przedstawiony podczas dorocznej narady „Study in Poland” wskazuje, że to właśnie obywatele Białorusi zanotowali największy spadek liczby studiujących w Polsce w 2025 roku.
Nowe obowiązki kontrolne nałożone na uczelnie oraz samych kandydatów stworzyły barierę formalną, która dla wielu młodych Białorusinów okazała się niemożliwa do pokonania w krótkim czasie.
Woda na młyn reżimu w Mińsku
Spadek liczby studentów z Białorusi ma nie tylko wymiar akademicki, ale też głęboki kontekst polityczny. Problemy z uzyskaniem polskich wiz i rygorystyczne procedury stały się wodą na młyn dla białoruskiej propagandy.
Państwowe media i aparat reżimu Aleksandra Łukaszenki skwapliwie wykorzystują polskie bariery administracyjne do prowadzenia kampanii zniechęcającej młodzież do wyjazdu. Przekaz Mińska jest prosty: Zachód zamknął granice, a Polacy nie chcą u siebie Białorusinów i celowo rzucają im kłody pod nogi. Dla reżimu, który od lat walczy z drenażem mózgów i ucieczką młodych, politycznie zaangażowanych ludzi, obecne procedury w Warszawie są idealnym narzędziem do zatrzymania młodzieży w kraju lub przekierowania jej na uczelnie w Rosji.
Krach w rekrutacji i tąpnięcie statystyk
Dane OPI PIB obrazują potężną skalę odpływu młodzieży akademickiej z zagranicy, gdzie rekrutacja z Białorusi była kluczowym komponentem:
- Spadek rekrutacji: Na pierwszy rok studiów w roku akademickim 2025/2026 przyjęto o 8,8 tysiąca mniej obcokrajowców niż rok wcześniej.
- Ogólny ubytek: Łączna liczba studentów zagranicznych w Polsce skurczyła się w ciągu roku o 7,1 tysiąca osób (do poziomu 97 950).
- Utrata pozycji: Wskaźnik umiędzynarodowienia polskich uczelni spadł z 8,3% do 7,5%, podczas gdy sąsiednie kraje (np. Łotwa z wynikiem ponad 16%) przejmują zawiedzionych kandydatów.
Edukacyjne i finansowe koszty barier administracyjnych
Wprowadzenie rygorystycznych procedur bez odpowiedniego okresu przejściowego przyniosło natychmiastowe straty ekonomiczne i wizerunkowe. Przewodnicząca KRASP, prof. Bogumiła Kaniewska, podkreśla, że procedury wizowe powinny w większym stopniu uwzględniać fakt, iż celem przyjazdu tych osób są wyłącznie studia. Postuluje ona, aby umowy międzyuczelniane były czynnikiem ułatwiającym zdobywanie dokumentów.
Według wyliczeń Fundacji Perspektywy, nagłe zablokowanie napływu studentów ze Wschodu i innych rejonów świata pozbawiło polski dochód narodowy aż około 0,5 miliarda złotych. Straty wizerunkowe na międzynarodowym rynku edukacyjnym są jednak – zdaniem ekspertów – całkowicie niepoliczalne. Kryzys dotknął cały sektor, ale najsilniej uderzył w studia I stopnia oraz w uczelnie niepubliczne, które dotychczas były najpopularniejszym wyborem wśród młodzieży z Białorusi.
Znadniemna.pl na podstawie Naukawpolsce.pl, zdjęcie ilustracyjne, źródło: Shutterstock
