Smutna wiadomość o śmierci Marii Gordziejko – Kresowianki, Sybiraczki oraz świadka wojennej tułaczki Polaków ewakuowanych z ZSRR z Armią gen. Władysława Andersa – nadeszła z Podlasia. Nasza krajanka z Polesia odeszła do Stwórcy 13 listopada 2026 roku w wieku 95 lat.
Maria Gordziejko urodziła się w 1931 roku w Kosowie Poleskim na Polesiu. Jej beztroskie dzieciństwo brutalnie przerwała sowiecka okupacja Kresów Wschodnich. Ojciec, przedwojenny legionista i osadnik wojskowy, został aresztowany przez Sowietów w listopadzie 1939 roku i ślad po nim zaginął, natomiast 10 lutego 1940 roku – podczas pierwszej masowej deportacji – ośmioletnia wówczas Maria wraz z matką oraz dwiema młodszymi siostrami została wywieziona w głąb Związku Sowieckiego, do specposiołka Szubunia w tajdze nieopodal Archangielska.
Na nieludzkiej ziemi doświadczyła dotkliwych mrozów, głodu, chorób i ciężkiej pracy. Nadzieję na przetrwanie przyniosło zawarcie układu Sikorski–Majski oraz formowanie Armii Polskiej na Wschodzie pod dowództwem gen. Władysława Andersa. W 1941 roku rozpoczęła się długa wędrówka ku wolności, podczas której mała Maria – rozdzielona z chorą na tyfus matką – trafiła do grupy polskich sierot ewakuowanych do Persji. Schronienie i opiekę znalazła w irańskim Isfahanie (gdzie szczęśliwie odnalazła ją również mama), stając się jednym z tysięcy tzw. Dzieci Isfahanu. Następnie przez dwa powojenne lata przebywała także wśród polskich uchodźców w Libanie, w miejscowości Zouk-Mikael.
Do Polski powróciła w 1947 roku. Przez dziesięciolecia pozostawała wierną strażniczką pamięci o losach Polaków deportowanych na Sybir, o kresowym dziedzictwie oraz o solidarności narodów, które udzieliły polskim dzieciom schronienia. Swoimi przeżyciami dzieliła się podczas spotkań z młodzieżą (m.in. na Podlasiu), w audycjach radiowych, filmach dokumentalnych oraz na łamach prasy kresowej – w 2007 roku kwartalnik „Echa Polesia” opublikował jej poruszające wspomnienia zatytułowane „Tułacze dzieciństwo”.
Informację o odejściu Marii Gordziejko media regionalne (m.in. Podlasie24.pl), Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Ambasada Iranu w Polsce podały w piątek, 13 listopada 2026 roku, a dwa dni później wspomnienie o Niej zamieścił portal Polesie.org.
Cześć Jej Pamięci!
Znadniemna.pl na podstawie Polesie.org, fot.: Polesie.org




