Narodowe Archiwum Cyfrowe pozyskało i udostępniło rzadki, amatorski zapis krakowskich uroczystości pogrzebowych Józefa Piłsudskiego z 1935 roku. Materiał, odnaleziony na rynku antykwarycznym, stanowi jedyny znany prywatny film dokumentujący to wydarzenie.
Do zasobu publicznego trafił wyjątkowy film nakręcony 18 maja 1935 r. przez Tadeusza Rowińskiego, krakowskiego stomatologa i filmowca‑amatora. Zapis wykonany na taśmie 8 mm trwa nieco ponad siedem minut i przedstawia fragmenty uroczystości żałobnych w centrum Krakowa. Autor rejestrował wydarzenia z dwóch punktów widokowych, utrwalając zarówno kondukt pogrzebowy, jak i tłumy mieszkańców zgromadzonych w milczeniu na ulicach miasta.
Nagranie wyróżnia się nie tylko wiekiem, lecz także charakterem – to spontaniczny, pozbawiony oficjalnej narracji zapis świadka, który pokazuje przebieg uroczystości z perspektywy niedostępnej dla kronik filmowych epoki. Widać na nim m.in. prezydenta Ignacego Mościckiego oraz gen. Edwarda Śmigłego‑Rydza, uczestniczących w ostatniej drodze Marszałka.
Taśma została odnaleziona w ofercie antykwarycznej i zabezpieczona dzięki skorzystaniu przez archiwa państwowe z prawa pierwokupu. Po wstępnych oględzinach konserwatorskich NAC podjęło digitalizację materiału, udostępniając jego wersję techniczną jako pierwszy etap prac nad pełną rekonstrukcją cyfrową. Instytucja podkreśla, że dotąd nie istniał w zbiorach państwowych żaden prywatny filmowy zapis pogrzebu Piłsudskiego, mimo że wydarzenie było szeroko dokumentowane fotograficznie.
Odnaleziony film stanowi cenne uzupełnienie wiedzy o jednym z najbardziej symbolicznych momentów w historii II Rzeczypospolitej. Dzięki działaniom archiwistów unikatowy materiał został włączony do narodowego zasobu i udostępniony badaczom oraz opinii publicznej.
Znadniemna.pl na podstawie Dzieje.pl/PAP, na zdjęciu: wagon z trumną Józefa Piłsudskiego na dworcu. Obok trumny widoczny m.in. płk Strzelców Podhalańskich Witold Wartha, źródło: screenshot z filmu, opublikowanego przez NAC
