Polska przygotowuje reformę zasad nadawania obywatelstwa, która może znacząco wydłużyć drogę do jego uzyskania dla cudzoziemców. Rząd, prezydent i opozycja proponują zaostrzenie wymogów – od obowiązkowego egzaminu i deklaracji lojalności po wyższy poziom znajomości języka i dłuższy okres pobytu. Zmiany szczególnie odczują migranci z Białorusi i Ukrainy.
Rządowe propozycje zakładają przebudowę obecnego systemu i wprowadzenie bardziej wymagających kryteriów. Władze podkreślają, że obywatelstwo powinno być traktowane jako przywilej, a nie naturalny etap pobytu. Wśród planowanych rozwiązań pojawia się egzamin sprawdzający wiedzę o historii, wartościach i prawie, deklaracja lojalności wobec państwa polskiego, znajomość języka polskiego na poziomie B2 oraz konieczność udokumentowania co najmniej ośmiu lat pobytu w Polsce i posiadania polskiej rezydencji podatkowej. Według MSWiA takie zmiany mają uporządkować procedury i podnieść prestiż obywatelstwa.
Równolegle swój projekt przedstawił prezydent Karol Nawrocki, proponując wydłużenie minimalnego okresu pobytu z trzech do dziesięciu lat. Oznaczałoby to, że osoby, które przyjechały do Polski po 2020 roku z Białorusi lub po 2022 roku z Ukrainy, musiałyby czekać znacznie dłużej na możliwość ubiegania się o obywatelstwo, nawet jeśli są dobrze zintegrowane i pracują w Polsce od kilku lat.
Najdalej idące propozycje zgłosiła opozycja. Projekt Prawa i Sprawiedliwości przewiduje dziesięć lat pobytu przy naturalizacji, sześć lat dla osób pozostających w małżeństwie z obywatelem RP oraz pięć lat dla posiadaczy Karty Polaka lub osób z polskimi korzeniami. Wymagany poziom języka miałby wzrosnąć do C1, a kandydaci musieliby zdać państwowy egzamin z wiedzy o polskiej kulturze i historii. Projekt zakłada również zasadę „zero tolerancji” wobec powtarzających się wykroczeń porządkowych, co mogłoby oznaczać deportację w przypadku recydywy.
Dla migrantów z Białorusi i Ukrainy wszystkie te propozycje oznaczają przede wszystkim dłuższą drogę do obywatelstwa i konieczność intensywniejszej nauki języka. Egzamin z historii i kultury wymagałby dodatkowego przygotowania, a ciągłość legalnego pobytu oraz rozliczanie podatków w Polsce stałyby się jeszcze ważniejsze niż dotychczas. Żaden z projektów nie został jeszcze przyjęty, dlatego ostateczny kształt reformy może się zmienić podczas prac parlamentarnych. Osoby planujące ubiegać się o obywatelstwo powinny śledzić dalsze decyzje władz i dbać o pełną przejrzystość swojej sytuacji pobytowej i podatkowej.
Znadniemna.pl na podstawie Portalsamorzadowy.pl/PAP, fot.: karta-pobytu.pl
