Barokowy pałac w Zdzięciole w obwodzie grodzieńskim, wzniesiony w 1751 roku przez Mikołaja Faustyna Radziwiłła, ojca jednego z najwybitniejszych przedstawicieli elity Wielkiego Księstwa Litewskiego, może zmienić właściciela za symboliczną cenę. Choć cena wywoławcza wynosi zaledwie 90 rubli białoruskich (30 dolarów), nowego nabywcę czeka wyzwanie na miarę kilku stuleci historii.
Pałac na obrazie Napoleona Ordy (2. połowa XIX wieku). Fot.: wikipedia.org
W samym centrum Zdzięcioła, przy ulicy Pobiedy, stoi pałac, który pamięta czasy świetności Wielkiego Księstwa Litewskiego. Budynek został wzniesiony w 1751 roku przez Mikołaja Faustyna Radziwiłła – magnata i ojca Ulryka Krzysztofa Radziwiłła, pisarza, poety, historyka, działacza państwowego WKL oraz księcia Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Rezydencja należała do jednego z najpotężniejszych rodów dawnej Rzeczypospolitej i była symbolem prestiżu oraz kultury epoki baroku.
Na przestrzeni wieków pałac wielokrotnie zmieniał swój wygląd. Pierwotnie posiadał dwie ozdobne wieżyczki, bogatą dekorację architektoniczną, a wokół niego rozciągał się park krajobrazowy z rzeźbami, altanami i mostkami. Dziś pozostał dwukondygnacyjny ceglany budynek o powierzchni około 1500 m², usytuowany na działce o powierzchni 40 arów. Choć architektonicznie uproszczony, nadal zachowuje monumentalny charakter i status oficjalnego pałacu.
Paradoksem historii jest fakt, że w XX wieku arystokratyczna rezydencja pełniła funkcję czysto użytkową. Od 1938 roku aż do 2010 roku mieściła się tu przychodnia stomatologiczna, podlegająca rejonowemu szpitalowi w Zdzięciole. Budynek przetrwał wojny, zmiany granic i ustrojów, lecz stopniowo tracił swój dawny blask.
Pałac od zachodu
Dziś pałac ponownie trafia na rynek. Aukcję, podczas której cena wywoławcza wynosi jedynie 90 rubli białoruskich (30 dolarów), organizuje spółka „БУТБ-Имущество”. Licytacja zaplanowana jest na 11 marca 2026 roku. Dla porównania – rynkowa wartość obiektu została oszacowana na 255 tysięcy rubli (85 tys. dolarów). Tak niska cena nie jest jednak okazją bez zobowiązań.
Nowy właściciel będzie musiał podpisać zobowiązanie konserwatorskie, w ciągu roku opracować i zatwierdzić dokumentację projektową, a następnie przeprowadzić pełnoskalową restaurację i oddać obiekt do użytkowania nie później niż pięć lat po dokonaniu zakupu. Dodatkowo pałac już dwukrotnie był sprzedawany, lecz wcześniejsi nabywcy nie wywiązali się z warunków renowacji, przez co obiekt wracał do własności państwa.
W ramach transakcji kupujący otrzyma prawo dzierżawy gruntu do 2072 roku, jednak inwestycja ta przeznaczona jest wyłącznie dla strategicznego inwestora, gotowego zaangażować znaczne środki w ratowanie dziedzictwa kulturowego.
Pałac Radziwiłłów w Zdzięciole to dziś jest nie tylko nieruchomością, lecz także symbolem historii regionu – świadkiem epok, które ukształtowały dzisiejszą Białoruś. Czy znajdzie się ktoś, kto przywróci mu dawny blask i wpisze nowy rozdział w jego ponad 270-letnie dzieje?
Znadniemna.pl/tochka.by
