1 sierpnia przypada Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego. Dokładnie 82 lata temu, o godzinie 17:00, tysiące Polaków stanęło do nierównej walki z niemieckim okupantem, realizując rozkaz dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”. Ten największy w okupowanej Europie zryw niepodległościowy, zaplanowany na kilka dni, trwał aż przez 63 dni i stał się wiecznym symbolem polskiej niezłomności.
Historyczna godzina „W” na zawsze zmieniła losy polskiej stolicy. Głównym celem powstańców było nie tylko wyzwolenie Warszawy spod brutalnej okupacji hitlerowskiej, ale także zamanifestowanie suwerenności wobec nadchodzącej dominacji sowieckiej. W bój ruszyło około 50 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, wspieranych przez Narodowe Siły Zbrojne oraz Polską Armię Ludową.
Był to przede wszystkim zryw ludzi młodych, dla których wkraczanie w dorosłość splotło się z wojennym dramatem. Szacuje się, że aż 65 procent walczących nie ukończyło 25. roku życia. Najmłodsi członkowie Szarych Szeregów, w tym kilkunastoletnie dziewczęta i chłopcy, z narażeniem życia służyli jako łącznicy, sanitariusze oraz kurierzy Harcerskiej Poczcie Polowej.
W pierwszych dniach sierpnia serca mieszkańców stolicy przepełniała euforia i nadzieja. Na uwalnianych ulicach masowo wznoszono barykady, wywieszano biało-czerwone flagi i wspólnie śpiewano pieśni patriotyczne. Niestety, ogromna przewaga militarna wojsk niemieckich oraz brak realnego zaangażowania ze strony zachodnich sojuszników przesądziły o tragicznej klęsce zrywu. Walki ustały dopiero 2 października 1944 roku. Cena za pragnienie wolności była porażająca – zginęło około 180 tysięcy cywilów, a Warszawa została doszczętnie obrócona w gruzy.
Choć powstanie zakończyło się militarną przegraną, w wymiarze politycznym i moralnym ukształtowało tożsamość kolejnych pokoleń. Jak pisał wybitny kurier Jan Nowak Jeziorański, ta heroiczna postawa pozwoliła narodowi ocalić swoją odrębność i przetrwać plany całkowitego zniewolenia ze strony Stalina.
Od 2010 roku, z inicjatywy Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, 1 sierpnia ma status oficjalnego święta państwowego. Co roku Polacy na całym świecie oddają hołd tym, którzy z bronią w ręku sprzeciwili się widmu totalitarnej niewoli, udowadniając prawo naszego narodu do samostanowienia.
Znadniemna.pl na podstawie Sejm.gov.pl, Źródło ilustracji: Prezydent.pl
