Wczoraj, 17 listopada, zmarła Anna Sadowska – wieloletnia działaczka społeczna i pierwsza prezeska Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Wołkowysku. Dla miejscowej społeczności pozostanie symbolem odradzającej się w latach dziewięćdziesiątych polskości, współtwórczynią polskiej oświaty nad Wołkowyją oraz niestrudzoną opiekunką żołnierskich mogił.
Kiedy na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku na Grodzieńszczyźnie zaczynało odradzać się polskie życie społeczne, Anna Sadowska znalazła się w gronie osób, które postanowiły przywrócić rodakom język, kulturę i pamięć historyczną. W 1990 roku objęła funkcję pierwszej prezeski Oddziału Związku Polaków na Białorusi w Wołkowysku. Pod jej kierownictwem struktury Związku szybko umocniły się nie tylko w samym Wołkowysku, ale także w okolicznych miejscowościach o głębokich kresowych tradycjach, takich jak Hniezno, Mścibów, Szydłowicze, Wołpa czy Roś. Z inicjatywy kierowanego przez nią oddziału odradzało się harcerstwo, a w 1993 roku odbyły się pierwsze Dni Kultury Polskiej.
Jednym z najważniejszych dzieł życia śp. Anny Sadowskiej była walka o powrót języka ojczystego do szkół. Dzięki jej determinacji, uporowi i zdolnościom organizacyjnym już w 1992 roku w Wołkowysku powstały pierwsze polskie klasy, a 1 września 1998 roku otwarto wymarzoną przez pokolenia Szkołę Polską w Wołkowysku – drugą, po grodzieńskiej, tego typu placówkę na Białorusi. Gdy po latach, wskutek represji wobec polskiej mniejszości, szkoła została zlikwidowana i zrusyfikowana, pani Anna przeżywała to jak osobistą stratę, do końca wierząc, że zasiane w sercach setek jej uczniów ziarno polskości wyda owoce.
Równie ważnym posłannictwem Anny Sadowskiej była troska o polskie miejsca pamięci narodowej rozsiane po całej ziemi wołkowyskiej. Przez dekady otaczała troską dużą kwaterę żołnierzy Wojska Polskiego poległych w latach 1918–1920 podczas walk o granice odrodzonej Rzeczypospolitej, pomnik zamordowanych przez Niemców w 1943 roku wołkowyskich nauczycieli i przedstawicieli inteligencji oraz dziesiątki zapomnianych mogił powstańczych i akowskich. Dzięki jej staraniom oraz wsparciu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa udało się upamiętnić zbiorową mogiłę czterech młodych harcerzy z konspiracyjnej placówki Armii Krajowej, w tym dziewiętnastoletniego Narcyza Gienikiera, rozstrzelanych przez NKWD w marcu 1945 roku. W ostatnich latach, gdy białoruskie władze niszczyły kolejne kwatery żołnierzy, w tym mogiłę akowską w Wołkowysku, śp. Anna Sadowska dawała świadectwo prawdzie, ocalając od zapomnienia nazwiska i losy bohaterów.
W pamięci przyjaciół, działaczy Związku Polaków na Białorusi oraz gości z Macierzy, między innymi ze Stowarzyszenia Traugutt.org z Pruszcza Gdańskiego, z którymi wspólnie przemierzała kresowe szlaki pamięci, zapisała się jako osoba niezwykle ciepła, gościnna, skromna i bezgranicznie oddana sprawom polskim. Pozostawiła po sobie pustkę, którą trudno będzie wypełnić, ale także piękny testament służby Bogu, Ojczyźnie i ludziom.
Wieczny odpoczynek racz Jej dać, Panie…
Znadniemna.pl, fot.: Facebook.com




