Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz polskiej mniejszości narodowej na Białorusi, odebrał w Senacie RP akt powołania do Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu RP. Dokument wręczyła mu marszałek Małgorzata Kidawa‑Błońska, przypominając, że nominacja została podpisana jeszcze we wrześniu 2024 r., gdy Poczobut przebywał w białoruskim więzieniu. Senatorowie powitali go owacją na stojąco.
Marszałek Senatu podkreśliła, że obecność Poczobuta w gremium doradczym jest wyrazem solidarności państwa polskiego z represjonowanymi Polakami na Białorusi. „To dla nas zaszczyt, że może Pan dziś osobiście odebrać akt powołania. Pańska odwaga, konsekwencja i wierność wartościom są świadectwem, które inspiruje nas wszystkich” – mówiła Kidawa‑Błońska.
Poczobut, dziękując za wyróżnienie, odniósł się do pytań, które często słyszy po uwolnieniu. Zwrócił uwagę, że wiele osób patrzy na jego historię przez pryzmat osobistego cierpienia, podczas gdy on sam widzi ją inaczej. „Dla mnie ta sprawa jest częścią losu Związku Polaków na Białorusi – organizacji, którą mam zaszczyt reprezentować. Związek ma 38 lat, z czego 21 działa w warunkach nielegalności. Represje wobec Polaków trwają, a apogeum była sprawa karna wobec kierownictwa ZPB, także wobec mnie. Nigdy jednak nie wątpiłem, że Rodacy w Polsce, na Białorusi i na świecie będą o mnie pamiętać. I za to jestem wam bardzo wdzięczny” – podkreślił.
W swoim wystąpieniu mówił także o sile wspólnoty ponad podziałami. „Na co dzień różnimy się bardzo – politycznie, światopoglądowo, w ocenach. Ale są sprawy, które potrafią nas zjednoczyć. Jak w tej słynnej piosence: od Chicago do Tobolska jesteśmy jednym narodem, ponad granicami i ponad sporami. I o tym warto pamiętać w naszej kłótliwej codzienności” – zaznaczył.
Przypomniał, że wszystkie polskie rządy od 2005 r., czyli od momentu delegalizacji ZPB, udzielały organizacji wsparcia. „Historia Związku w warunkach nielegalności to nasz wspólny sukces – Polaków na Białorusi, którzy odbudowali i rozbudowali struktury, zwiększyli liczbę punktów nauczania języka polskiego i dzieci uczących się polskiego, oraz tych, którzy nas wspierali. Zawsze zależało nam na tym, by nikt nigdy nie musiał się wstydzić za wspieranie ZPB” – mówił.
Szeroko odniósł się także do dramatycznej sytuacji edukacji polskiej na Białorusi. Przypomniał, że w czasach sowieckich BSSR była jedyną republiką ZSRR, w której całkowicie zniszczono szkolnictwo polskie. „Od 1948 do 1988 roku liczba osób mogących legalnie uczyć się polskiego była równa zeru. Nauczanie podziemne traktowano jak działalność wywrotową, groziły za to łagry. Skutki tego ciosu odczuwamy do dziś” – mówił. Podkreślił, że obecnie nauka języka polskiego możliwa jest wyłącznie w punktach prowadzonych przez ZPB. „Mniejszość polska na Białorusi liczy około 300 tysięcy osób, a tylko trzy tysiące dzieci uczy się polskiego. Dlatego tak ważne jest, by działalność edukacyjna była nadal wspierana przez Polskę. To kwestia przetrwania naszej wspólnoty” – zaznaczył.
Wyraził nadzieję, że mimo trudnych warunków Polacy na Białorusi zdołają utrzymać nauczanie języka ojczystego. „Tak jak w 2005 roku mówiono, że nie mamy szans, a jednak przetrwaliśmy – tak i teraz wierzę, że dzięki naszej determinacji i waszemu wsparciu język polski na Białorusi przetrwa” – dodał.
Kilkanaście dni przed uroczystością w Senacie Andrzej Poczobut został również powołany w skład Rady do Spraw Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP, ustanowionej 2 maja 2026 r. przez prezydenta Karola Nawrockiego. W obu gremiach znalazł się jako przedstawiciel polskiej mniejszości narodowej na Białorusi.
W Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Senacie oraz w prezydenckiej Radzie ds. Polonii i Polaków za Granicą Andrzej Poczobut będzie reprezentował Polaków na Białorusi – środowisko, w którym chce kontynuować działalność i do którego zamierza wrócić jeszcze przed jesiennym Zjazdem Związku Polaków na Białorusi w 2026 roku.
Znadniemna.pl na podstawie Senat.gov.pl, fot.: Hubert Pielas, Kancelaria Senatu
