Prawosławny duchowny, ks. Walerian Dunin-Barkowski, kierujący organizacją „Pokój wszystkim” (ros. „Мир всем”), przedstawił w Paryżu raport dokumentujący represje cerkiewne wobec duchownych sprzeciwiających się wojnie przeciwko Ukrainie. Wśród 31 wymienionych kapłanów znalazło się dwóch prawosławnych księży Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej, którzy za swoją postawę zapłacili nie tylko cerkiewnymi karami, ale także represjami ze strony białoruskich służb.
Raport powstał na potrzeby Zgromadzenia Ogólnego Archidiecezji Prawosławnych Kościołów Tradycji Rosyjskiej w Europie Zachodniej, które obradowało w Paryżu. Autor dokumentu ostro skrytykował władze Patriarchatu Moskiewskiego za podwójne standardy: podczas gdy hierarchowie błogosławią broń i sprzęt wojskowy oraz religijnie usprawiedliwiają agresję na Ukrainę, duchowni wzywający do pokoju i odmawiający czytania tzw. „Modlitwy o Świętą Ruś” (zawierającej prośbę o militarne zwycięstwo) są masowo zawieszani w posłudze cerkiewnej, pozbawiani święceń i zmuszani do emigracji.
Białoruski ślad w raporcie
W załączniku do dokumentu wymieniono 31 duchownych z różnych diecezji podległych Moskwie, w tym dwóch przedstawicieli Białoruskiej Cerkwi Prawosławnej (BCP):
- Ks. Dionizy Korostielow (diecezja mińska) – w styczniu 2023 roku został zawieszony w posłudze cerkiewnej do czasu złożenia pokajania po odprawieniu nabożeństwa i modlitwy za obrońców Ukrainy. Jednocześnie duchowny padł ofiarą represji państwowych: został zatrzymany przez funkcjonariuszy GUBOPiK (formacja zajmująca się prześladowaniem krytyków reżimu Łukaszenki -red.), zmuszony do nagrania tzw. „filmu pokutnego” oraz skazany na 14 dni aresztu administracyjnego.
- Ks. protoprezbiter Piotr Prokopcow (diecezja homelska) – został zawieszony w posłudze cerkiewnej przez arcybiskupa homelskiego Stefana, który groził mu również pozbawieniem stanu duchownego, za odmowę poświęcenia sprzętu wojskowego przeznaczonego do ataków na Ukrainę. Kapłan był również przesłuchiwany przez KGB i zmuszony do podpisania oficjalnego ostrzeżenia, co ostatecznie skłoniło go do opuszczenia Białorusi.
Sytuacja duchowieństwa na Białorusi a w Rosji
Z danych grupy ekumenicznej inicjatywy „Chrześcijańska Wizja” (ros. Христианская визия) wynika, że do 31 lipca 2026 roku represjom politycznym na Białorusi poddano co najmniej 95 przedstawicieli różnych wyznań, w tym 21 prawosławnych duchownych.
Obserwatorzy podkreślają istotną różnicę między sytuacją w Rosji a na Białorusi. W przeciwieństwie do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, gdzie patriarcha Cyryl masowo zatwierdza wyroki pozbawiające antywojennych kapłanów święceń (na liście znajduje się kilkanaście takich przypadków, m.in. sprawa moskiewskiego protoprezbitera Aleksego Umińskiego), na Białorusi nie odnotowano dotychczas przypadku pozbawienia duchownego stanu kapłańskiego za postawę antywojenną. Znane są natomiast sytuacje, w których prześladowani przez reżim księża otrzymywali ciche wsparcie ze strony środowiska cerkiewnego i swoich przełożonych.
Znadniemna.pl na podstawie raportu organizacji „Pokój wszystkim” oraz danych inicjatywy „Chrześcijańska Wizja”
