Na dziedzińcu Zamku Szwabskiego w Bari odsłonięto płaskorzeźbę poświęconą Bonie Sforzy, królowej Polski i wielkiej księżnej litewskiej. Upamiętnienie władczyni, która odegrała ważną rolę w dziejach ziem dzisiejszej Białorusi, przypomina o jej reformach gospodarczych i wkładzie w upowszechnianie renesansu w Europie Wschodniej.
Uroczystość odsłonięcia nowego pomnika Bony Sforzy odbyła się 7 października. Płaskorzeźbę autorstwa litewskiego rzeźbiarza Jonasa Gencevičiusa umieszczono na terenie Zamku Szwabskiego, z którym związane były ostatnie lata życia królowej. Projekt zrealizowano z inicjatywy Litwy we współpracy z włoskimi instytucjami kultury.
Nowe upamiętnienie ma szczególne znaczenie także dla mieszkańców ziem dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, obejmującego znaczną część współczesnej Białorusi. Bona Sforza należała do najwybitniejszych postaci swojej epoki. Zapisała się w historii jako reformatorka gospodarki, orędowniczka silnej władzy państwowej oraz patronka przemian kulturowych inspirowanych włoskim renesansem.
Historycy wskazują, że to właśnie za jej panowania przygotowano podstawy pomiary włócznej, reformy, która na dziesięciolecia uporządkowała stosunki własnościowe i system podatkowy w Wielkim Księstwie Litewskim. Królowa sprowadzała również włoskich architektów i artystów, przyczyniając się do rozpowszechnienia nowych wzorców kulturowych na terenach dzisiejszej Litwy i Białorusi.
Odsłonięta w Bari płaskorzeźba nawiązuje do jednego z najbardziej znanych XVI-wiecznych wizerunków Bony Sforzy. Jest także symbolem współpracy kulturalnej między Litwą i Włochami. Podczas uroczystości podpisano porozumienie o współpracy między muzeami obu krajów.
Losy królowej zakończyły się właśnie w Bari. Po opuszczeniu Rzeczypospolitej w 1556 roku zamieszkała w należącym do niej Zamku Szwabskim. Rok później zmarła w okolicznościach uznawanych przez wielu badaczy za otrucie związane ze sporem o ogromne wierzytelności finansowe. Została pochowana w bazylice św. Mikołaja, gdzie do dziś znajduje się jej renesansowy nagrobek.
Wzniesione na terenie Zamku Szwabskiego upamiętnienie przypomina o władczyni, która pozostawiła trwały ślad zarówno w historii Polski i Litwy, jak i ziem dzisiejszej Białorusi. To właśnie w Bari, gdzie rozegrał się ostatni rozdział jej życia, pamięć o Bonie Sforzy zyskała nowy, trwały symbol.
Znadniemna.pl na podstawie LRT.lt, na zdjęciu: Płaskorzeźba poświęcona Bonie Sforzy, fot.: facebook/Valdovų Rūmai
