O godzinie 8.41 Warszawa zatrzymała się w ciszy. W tej samej minucie, w której 10 kwietnia 2010 roku rozbił się prezydencki Tu‑154M, rozpoczęły się tegoroczne obchody 16. rocznicy katastrofy smoleńskiej. Przed Pałacem Prezydenckim, w miejscu, które od szesnastu lat jest jednym z najważniejszych punktów pamięci, zabrzmiał Apel Pamięci, odśpiewano hymn państwowy i odczytano nazwiska wszystkich 96 osób, które zginęły w drodze do Katynia, by uczcić 70. rocznicę zbrodni katyńskiej. Wspominano Prezydenta Lecha Kaczyńskiego i Marię Kaczyńską, ostatniego Prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego, parlamentarzystów, duchownych, przedstawicieli rodzin katyńskich, dowódców wojskowych, funkcjonariuszy BOR, pracowników Kancelarii Prezydenta oraz całą załogę samolotu.
Poranny ceremoniał miał charakter skupiony, prosty, pozbawiony zbędnych gestów. W asyście wojskowej złożono kwiaty przed Tablicą Pamięci, a uczestnicy uroczystości trwali w milczeniu, które od lat jest najbardziej wymownym znakiem tego dnia. Prezydent, po zakończeniu ceremonii przed Pałacem, udał się na Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie złożył kwiaty przed pomnikiem Prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz przed Pomnikiem Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 roku.
W tym samym czasie własne uroczystości zorganizował Senat RP. Senatorowie uczcili pamięć ofiar, składając kwiaty i zapalając znicze w miejscach upamiętnienia tragedii. W Senacie oddano hołd wszystkim 96 osobom, które zginęły w drodze do Katynia, podkreślając ich służbę publiczną, misję i rolę, jaką pełnili w życiu państwa. Wspomnienie miało charakter powściągliwy i pełen szacunku, a gesty pamięci senatorów wpisały się w ogólnokrajowy rytm rocznicowych obchodów.
Rocznica katastrofy smoleńskiej – uroczystości z udziałem senatorów (fot.: Hubert Pielas, Kancelaria Senatu)
W ciągu dnia urzędnicy państwowi, samorządowcy i zwykli Polacy odwiedzą groby ofiar na cmentarzach w całej Polsce — od Powązek, przez Kraków i Gdańsk, po dziesiątki mniejszych miejscowości, w których spoczywają członkowie delegacji. Ten rozproszony geograficznie wysiłek pamięci przypomina, jak szeroko tragedia z 2010 roku dotknęła polskie rodziny i lokalne wspólnoty. Wieczorem Prezydent weźmie udział w mszy świętej w Archikatedrze św. Jana Chrzciciela w intencji wszystkich, którzy zginęli pod Smoleńskiem.
Szesnaście lat, które minęły od katastrofy, przyniosło liczne działania związane z jej wyjaśnianiem i upamiętnianiem — od prac komisji badawczych, przez publikację raportów, po spory polityczne i społeczne, które na trwałe wpisały się w historię współczesnej Polski. Dzisiejsze obchody, skupione wyłącznie na pamięci o ludziach, wybrzmiewają szczególnie mocno na tle tych burzliwych lat.
W rocznicowym wpisie Prezydent podkreślił jedno słowo: „Pamiętamy”. To słowo powtarza się co roku, ale jego znaczenie nie słabnie. Pamięć o ofiarach katastrofy smoleńskiej jest dziś przede wszystkim pamięcią o ich misji, pracy i życiu przerwanym w drodze do Katynia. Szesnaście lat później wciąż powraca to samo doświadczenie: że 10 kwietnia 2010 roku Polska straciła nie tylko delegację państwową, lecz także część własnej wspólnoty.
Znadniemna.pl na podstawie Prezydent.pl oraz informacji Senatu RP ,na zdjęciu tytułowym: Uroczystości w Pałacu Prezydenckim, fot.: Mikołaj Bujak/KPRP
