W sercu Wilna otwarto ekspozycję, która rzuca zupełnie nowe światło na naszą narodową nekropolię. Muzeum Wilna zaprasza na wystawę pt. „Żywa Rossa”, ukazującą ten wyjątkowy panteon nie tylko jako bezcenny pomnik historii i wspólne dziedzictwo trzech narodów – polskiego, litewskiego i białoruskiego, ale również jako tętniącą życiem ostoję dzikiej przyrody. Dla Polaków związanych z Kresami to poruszające przypomnienie o sile pamięci, która przetrwała najtrudniejsze dziejowe próby.
Założony w 1801 roku Cmentarz na Rossie to jedna z czterech najważniejszych polskich nekropolii narodowych, która przez ponad dwa stulecia stała się miejscem spoczynku kluczowych postaci dla polskiej nauki, kultury i historii. Twórcy jubileuszowej wystawy wyraźnie akcentują jednak, że Rossa to wielowarstwowy panteon łączący Polaków, Litwinów i Białorusinów. Obok tak bliskich polskim sercom miejsc jak Mauzoleum Matki i Serca Syna, gdzie spoczywa serce marszałka Józefa Piłsudskiego, czy groby bohaterów powstań narodowych, Rossa jest domem pamięci dla twórcy litewskiego odrodzenia Jonasa Basanavičiusa oraz wybitnych twórców białoruskich. Z myślą o rodakach i gościach z całego świata, Muzeum Wilna przygotowało całą ekspozycję oraz opisy prezentowanych eksponatów również w języku polskim.
Słynne mauzoleum na Cmentarzu Na Rossie w Wilnie, w którym spoczywa Maria Piłsudska oraz serce jej syna, marszałka Józefa Piłsudskiego. cmentarza na Rossie fot.: TVP Polonia
Największym zaskoczeniem nowej wystawy jest nowatorskie połączenie dawnych dokumentów, planów architektonicznych i starych fotografii z wynikami współczesnych badań przyrodniczych. Ekspozycja udowadnia, że Rossa to nie tylko kamienne pomniki przeszłości, ale też tętniące życiem „żywe archiwum” i zielone korytarze w centrum litewskiej stolicy. Przestrzeń wystawiennicza została zaaranżowana w sposób imitujący cmentarne ścieżki, które przybliżają zwiedzającym sekrety wiekowych drzew, dzikich kwiatów, mchów oraz rzadkich owadów i ptaków. Na początku wystawy działa także specjalna strefa edukacyjna dla dzieci, która w przystępny sposób wprowadza najmłodszych w pojęcie bioróżnorodności i uczy szacunku do otaczającej przyrody.
Zgromadzone pamiątki mocno akcentują również społeczny wymiar ochrony Rossy, która przetrwała celowe, sowieckie dewastacje oraz trudne dekady powojenne dzięki niezłomnym ludziom. Organizatorzy wystawy wprost wyróżniają wieloletnie zasługi Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą oraz niezastąpioną postawę polskich harcerzy i wolontariuszy, którzy od pokoleń dbają o to, by pamięć o dawnych mieszkańcach Wilna nie zarosła trawą zapomnienia. Ekspozycja przy ulicy Vokiečių 6 (Niemiecka 6) będzie otwarta dla zwiedzających do 31 grudnia 2026 roku od wtorku do piątku w godzinach od 15 do 19 oraz w weekendy od 11 do 19.
Znadniemna.pl na podstawie TVP Wilno, na zdjęciu: ekspozycja wystawy pt. „Żywa Rossa”, fot.: Facebook.com/tvpwilno
