W czwartek, 29 października 2026 roku o godzinie 18:00 w Sali audiowizualnej Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza (Rynek Starego Miasta 20 w Warszawie), odbędzie się wyjątkowe spotkanie upamiętniające białoruską inteligencję i elitę narodową, brutalnie zgładzoną przez NKWD w 1937 roku. O tragicznej historii uroczyska Kuropaty opowie Igor Stankiewicz – niezależny białoruski dziennikarz, badacz stalinowskich represji, opozycjonista oraz działacz Związku Polaków na Białorusi i były autor portalu Znadniemna.pl. Wieczór dopełni poruszający montaż poezji twórców, którzy zginęli podczas tzw. „Nocy Rozstrzelanych Poetów”.
Uroczysko Kuropaty pod Mińskiem to jeden z najbardziej mrocznych symboli stalinowskich zbrodni, gdzie w latach 1937–1940 funkcjonariusze NKWD dokonywali masowych egzekucji na ludności cywilnej. Szczególnie tragiczna była noc z 29 na 30 października 1937 roku, gdy stracono tam ponad 100 wybitnych przedstawicieli białoruskiej kultury, nauki i sztuki. Dziś data ta funkcjonuje w świadomości społecznej jako Dzień Pamięci Ofiar Represji Politycznych na Białorusi.
Przez dekady pamięć o Kuropatach była pielęgnowana przez tamtejszą opozycję m.in. poprzez jesienne pochody zbiegające się z tradycyjnymi Dziadami oraz stawianie kolejnych krzyży pamięci, co regularnie spotykało się z brutalnymi pacyfikacjami ze strony reżimu. Ze względu na nasilające się represje państwowe, od 2020 roku białoruska diaspora przerosła w ruch międzynarodowy, organizując obchody „Nocy Rozstrzelanych Poetów” poza granicami kraju, w tym w Polsce.
Głównym przewodnikiem po tej tragicznej historii będzie wspomniany Igor Stankiewicz. Jako wybitny badacz represji stalinowskich i potomek osób poszkodowanych przez totalitaryzm, od lat walczy on o prawdę historyczną i dostęp do białoruskich archiwów. Jego zaangażowanie to jednak nie tylko praca naukowa – to także wieloletnia działalność w Związku Polaków na Białorusi oraz bezkompromisowa postawa opozycyjna, za którą był prześladowany i bity przez reżimowy OMON. Swoimi doświadczeniami i wiedzą Stankiewicz dzielił się m.in. jako autor naszego portalu (uznanego później przez reżim Łukaszenki za „ekstremistyczny” – red.), co czyni relację Igora niezwykle osobistym i unikalnym świadectwem.
Wydarzenie odbędzie się w Sali audiowizualnej Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza przy Rynku Starego Miasta 20 w Warszawie. Wstęp na spotkanie jest bezpłatny. Organizatorzy zapraszają, którzy chcą oddać hołd ofiarom totalitaryzmu i poznać historię, która do dziś rezonuje we współczesnej Białorusi.
Znadniemna.pl na podstawie Muzeumliteratury.pl, źródło ilustracji: muzeumliteratury.pl
