Najświeższy sondaż CBOS pokazuje wyraźny wzrost niechęci Polaków wobec części narodowości. Białorusini znaleźli się w grupie trzech najmniej lubianych nacji, z 46‑procentowym poziomem deklarowanej niechęci. Niżej w rankingu plasują się jedynie Rosjanie oraz Romowie.
Z opublikowanego przez CBOS raportu wynika, że w 2026 roku Polacy najczęściej deklarują sympatię wobec Włochów, Czechów i Słowaków. Włosi pozostają liderami zestawienia, budząc pozytywne emocje u 58 procent badanych, a negatywne jedynie u 7 procent. Pozytywnie oceniani są także Anglicy, Amerykanie, Litwini i Węgrzy. Jednocześnie trzeci rok z rzędu pogarsza się stosunek Polaków do narodów, które zyskały w ich oczach tuż po wybuchu wojny w Ukrainie — m.in. do Amerykanów, Anglików i Ukraińców. Największą niechęć Polacy deklarują wobec Rosjan, których negatywnie ocenia aż 74 procent respondentów. Na drugim miejscu znajdują się ex aequo Białorusini i Romowie, wobec których niechęć wyraża po 46 procent ankietowanych. Sympatię wobec Białorusinów deklaruje jedynie 19 procent badanych, co potwierdzają również omówienia sondażu w PAP i RMF24 .
źródło: CBOS
Eksperci zajmujący się opinią publiczną wskazują, że chłodny stosunek Polaków do Białorusinów nie wynika z doświadczeń kulturowych czy historycznych, lecz z wydarzeń politycznych ostatnich lat. Wizerunek Białorusi został silnie obciążony współpracą reżimu Aleksandra Łukaszenki z Rosją, zwłaszcza udostępnieniem terytorium do ataków na Ukrainę.
W polskiej percepcji często dochodzi do utożsamienia państwa z narodem, co obniża sympatię wobec Białorusinów jako grupy. Dodatkowym czynnikiem jest kryzys migracyjny na granicy polsko‑białoruskiej, postrzegany jako element presji hybrydowej, co w naturalny sposób budzi negatywne emocje. Na niekorzyść Białorusinów działa również niska widoczność pozytywnego przekazu o ich społeczeństwie — w przeciwieństwie do Ukraińców, którzy są w Polsce liczni i dobrze obecni w mediach, Białorusini pozostają mniej zauważalni, a ich obraz kształtują głównie informacje o działaniach reżimu.
Psychologowie społeczni zwracają uwagę na tzw. efekt „bliskości negatywnej”: narody sąsiadujące z agresorem często dzielą jego wizerunek, nawet jeśli nie są współwinne. Wszystkie te czynniki razem sprawiają, że Białorusini znaleźli się wśród narodów ocenianych przez Polaków najchłodniej.
Znadniemna.pl na podstawie CBOS.pl, pap.pl, ilustracja: tak wygląda stosunek Polaków do narodów europejskich, źródło: cbos.pl
