Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego – święto, które na Kresach ma wyjątkowy, niemal intymny wymiar. Tu, gdzie przez stulecia splatały się kultury i tradycje, język był czymś więcej niż narzędziem porozumienia. Był znakiem przynależności, pamięcią o przodkach i cichym świadectwem wierności własnym korzeniom.
Adam Mickiewicz, syn tej ziemi, pisał, że ojczyzna to przede wszystkim „mowa i obyczaje”. Właśnie dlatego na Kresach język zawsze miał w sobie coś z domowego ognia — ogrzewał, chronił i pozwalał przetrwać czasy, gdy historia bywała surowa. W listach, modlitwach, pieśniach i opowieściach przekazywano nie tylko słowa, lecz całe światy.
Eliza Orzeszkowa, która jak mało kto potrafiła wsłuchać się w rytm tutejszej mowy, podkreślała, że język jest „skarbcem pamięci narodowej”. W jej twórczości słowo staje się mostem między dawnym a nowym, między tym, co minęło, a tym, co trwa w ludziach i miejscach.
Dziś, w XXI wieku, język nadal pozostaje jednym z najważniejszych elementów naszej tożsamości. To dzięki niemu rozumiemy świat, ale też dzięki niemu świat rozumie nas. Każde słowo niesie echo dawnych pokoleń, a jednocześnie tworzy przestrzeń dla tych, którzy dopiero przyjdą.
Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego to więc nie tylko okazja do refleksji nad poprawnością językową. To przede wszystkim moment, by przypomnieć sobie, że język jest żywą częścią kultury — tej wielkiej, narodowej, i tej najmniejszej, rodzinnej. Jest jak nić, która łączy Kresy dawne z Kresami dzisiejszymi.
Warto dziś zatrzymać się na chwilę i pomyśleć o słowach, które nas ukształtowały. O tych, które słyszeliśmy od dziadków. O tych, które zapisano w starych książkach i gazetach. O tych, które wciąż brzmią w naszych domach.
Bo — jak pisał Mickiewicz — „język jest duszą narodu”.
A dopóki mówimy swoim językiem, dopóty trwamy.
21 lutego został ustanowiony jako Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego przez UNESCO w 1999 roku dla upamiętnienia wydarzenia w Bangladeszu z 1952 roku, kiedy zginęło pięciu studentów domagających się nadania językowi bengalskiemu statusu urzędowego.
Według danych UNESCO na świecie funkcjonuje obecnie około 6 tysięcy języków, z których połowa jest tak rzadko używana, że mogą one zniknąć w ciągu kilku następnych pokoleń. Od 1950 roku świat stracił 250 języków .
Znadniemna.pl
