5 lutego wspominamy św. Agatę, dziewicę i męczennicę z Sycylii, której niezłomna wiara i odwaga przetrwały wieki. Jej życie, pełne poświęcenia i wierności Bogu, stało się symbolem ochrony przed ogniem – zarówno dosłownym, jak i tym w ludzkich sercach. W tym dniu tradycyjnie poświęca się chleb, sól i wodę, znaki Bożej opieki i błogosławieństwa dla rodzin i domów.
Urodziła się około 235 roku w Katanii na Sycylii, w zamożnej i głęboko wierzącej rodzinie. Od młodości wyróżniała się niezwykłą urodą, ale jeszcze bardziej – dojrzałą decyzją serca: pragnęła żyć w czystości i całkowicie należeć do Chrystusa.
Jej piękno stało się jednak przyczyną dramatycznych cierpień. Namiestnik Sycylii, Kwincjan, zapałał do niej namiętnością. Gdy Agata stanowczo odrzuciła jego zaloty, kierując się wiernością złożonemu Bogu ślubowi, mężczyzną zawładnęła żądza zemsty. Młoda chrześcijanka została uwięziona, poddana torturom i bestialsko okaleczona. Zginęła 5 lutego 251 roku, spalona na rozżarzonych węglach. Jej męczeńska śmierć uczyniła ją jedną z wielkich świętych Kościoła rzymskiego i trwałym symbolem odwagi oraz niezłomności sumienia.
Historia św. Agaty nie zakończyła się jednak wraz z jej śmiercią. Rok później Katanii zagroziła potężna erupcja Etny. Gdy strumień lawy zbliżał się do miasta, mieszkańcy – pełni wiary – wyszli jej naprzeciw, niosąc całun świętej. Według przekazów, w tym momencie lawa cudownie się zatrzymała. Od tamtego czasu św. Agata czczona jest jako patronka chroniąca przed ogniem, wybuchami wulkanów i innymi kataklizmami.
Jej kult szybko przekroczył granice Sycylii i rozprzestrzenił się w całej Europie, także w Polsce. Do dziś, we wspomnienie św. Agaty – 5 lutego – w wielu kościołach święci się chleb, sól i wodę. Te proste znaki Bożej dobroci i opieki, przechowywane później w domach, mają – za wstawiennictwem świętej – chronić przed pożarami, burzami i powodziami. Ludowa mądrość ujęła tę wiarę w krótkim przysłowiu: „Gdzie święta Agata, tam bezpieczna chata”.
Poświęcony chleb św. Agaty zajmuje w tej tradycji miejsce szczególne. Jest przypomnieniem, że codzienny chleb pochodzi od Boga i że Jego błogosławieństwo obejmuje również najbardziej zwyczajne sprawy ludzkiego życia. W chwilach zagrożenia czy niepokoju wierni sięgają po jego okruszynę, łącząc gest z modlitwą i zawierzeniem.
Liczne świadectwa cudownego zatrzymania ognia sprawiają, że św. Agata pozostaje dla wierzących bliską orędowniczką także dziś. Coraz częściej wzywa się jej pomocy nie tylko w obronie domów przed żywiołami, lecz również z prośbą, by „gasiła” płomień nienawiści, przemocy i nieuporządkowanych pragnień w ludzkich sercach.
W świecie, który nieustannie podważa wartość czystości, wierności i wstydu, postać św. Agaty nabiera wyjątkowej aktualności. Jak przypominał św. Jan Paweł II w katechezach z cyklu Teologia ciała, wstyd nie jest słabością, lecz tarczą ludzkiej godności. Agata – której imię po grecku oznacza „dobra” – uczy, że prawdziwe dobro potrafi zwyciężyć każdy ogień: zarówno ten niszczący miasta, jak i ten, który próbuje spalić ludzkie sumienia.
Jej życie i męczeństwo są wezwaniem, by „nie wstydzić się wstydu”, strzec Bożego obrazu w sobie i z odwagą serca trwać przy Ewangelii. Właśnie wtedy – jak pokazuje historia św. Agaty – nawet lawa może się zatrzymać.
Modlitwa do św. Agaty z 1857 r.
Święta Agato, zacności swojej równająca się cnotą, gardzicielko przyjaźni, i wzgląd ludzkich, a miłośnico Chrystusowa, i czystości. Tyś jest Patronką broniącą od ogniów, pokazałaś to, kiedyś Ojczyznę swoją płaszczem twoim od spalenia zachowała; proszę cię serdecznie, abyś mnie, i bliźnich moich broniła od ognia, i wyjednała u Boga ugaszenie ognia pożądliwości, i zapalczywości w gniewie, a najbardziej, żeby dusza moja ogniem piekielnym nie gorzała, który dla mnie zalej Jezu Ukrzyżowany, Krwią Twoją Najświętszą przez Panieństwo, i męczeństwo Świętej Agaty, obmyj mnie ze wszystkich grzechów, żebym był (była) czystym (czystą) w oczach twoich, jako ta Święta Panna, i z nią Ciebie chwalił (chwaliła) na wieki. Amen.
Znadniemna.pl/Na zdjęciu: obraz Francisco de Zurbarán, Święta Agata
