Jerzy Kuczyński – od Kresów do Szczecina. Droga życia inżyniera i wojewody

Urodzony na Kresach, ukształtowany przez wojnę i powojenną odbudowę kraju – Jerzy Kuczyński należał do pokolenia, które z ruin budowało nową rzeczywistość. Inżynier, organizator wielkich inwestycji, wojewoda szczeciński, a zarazem świadek dramatycznych wyborów XX wieku, swoją drogą życiową połączył wschodnie korzenie z historią Szczecina i Pomorza Zachodniego.

Urodził się 8 stycznia 1926 roku w Berezynie nad rzeką Berezyną (obecnie miasto na Białorusi w obwodzie mińskim, stolica rejonu berezyńskiego) na Kresach. Jerzy Kuczyński był jednym z tych ludzi, których życiorys w szczególny sposób splata losy Kresów Wschodnich z powojenną historią Polski, a zwłaszcza Szczecina – miasta, z którym związał niemal całe dorosłe życie.

Kresowe korzenie i wojenne doświadczenia

Pochodził z rodziny o silnych tradycjach patriotycznych – jego matka Jadwiga była członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1932 roku rodzina Kuczyńskich przeniosła się do Wilna, gdzie Jerzy spędził lata dzieciństwa i młodości. II wojna światowa brutalnie przerwała spokojne życie. W czasie okupacji pracował fizycznie – w pralni oraz jako drwal.

W sierpniu 1944 roku wstąpił do oddziału Armii Krajowej, który miał ruszyć na pomoc Powstaniu Warszawskiemu. Choć jego udział w konspiracji trwał krótko, doświadczenia te odcisnęły trwałe piętno na jego losach. Przed aresztowaniem przez NKWD uratował się, symulując zachorowanie na tyfus i „przechowując się” w szpitalu zakaźnym. Ostatecznie uniknął zesłania, wstępując do Wojska Polskiego (armii Berlinga). Służył m.in. w 19. Zapasowym Pułku Artylerii Ciężkiej oraz w Pierwszym Pułku Artylerii Lekkiej. Z wojska został zdemobilizowany w 1947 roku.

Szczecin – miasto wyboru

Po wojnie los skierował go na Ziemie Zachodnie. W 1947 roku Jerzy Kuczyński osiadł w Szczecinie, mieście, które wówczas dopiero budowało swoją nową tożsamość. Początkowo pracował jako mierniczy w Urzędzie Ziemskim, jednocześnie nadrabiając edukacyjne zaległości – ukończył wieczorową szkołę średnią, a następnie w 1952 roku Szkołę Inżynierską.

Jako inżynier budownictwa morskiego przez 17 lat pracował przy kluczowych inwestycjach prowadzonych przez Zjednoczenie Budownictwa Morskiego. Brał udział m.in. w powojennej odbudowie portu w Szczecinie, mającej fundamentalne znaczenie dla rozwoju miasta i regionu.

Budowniczy w kraju i za granicą

Kompetencje i doświadczenie zaprowadziły go także poza granice Polski. Kierował dużymi projektami budowlanymi m.in. na Cyprze, gdzie przez trzy lata prowadził budowę portu morskiego, a także w Korei, Gwinei i Iraku. Był inżynierem, który potrafił działać w różnych realiach politycznych i gospodarczych, łącząc wiedzę techniczną z umiejętnościami organizacyjnymi.

Szczególne miejsce w jego zawodowym życiorysie zajmują Zakłady Chemiczne w Policach. W latach 1966–1969 pełnił tam funkcję naczelnego inżyniera, a następnie dyrektora zespołu generalnego wykonawcy budowy – jednej z największych inwestycji przemysłowych Pomorza Zachodniego.

Wojewoda szczeciński

W 1960 roku wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, a w 1973 roku został mianowany przewodniczącym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie. Od 17 grudnia 1973 roku pełnił funkcję wojewody szczecińskiego, którą sprawował do 24 kwietnia 1980 roku.

W czasie jego kadencji zrealizowano lub rozpoczęto wiele kluczowych inwestycji: zintensyfikowano budowę Zakładów Chemicznych w Policach, zakończono budowę ujęcia wody pitnej z jeziora Miedwie i rurociągu do Szczecina, rozpoczęto budowę Trasy Zamkowej, powstało kilka dużych osiedli mieszkaniowych.

Jego odwołanie ze stanowiska było wynikiem narastających konfliktów z aparatem partyjnym Komitetu Wojewódzkiego PZPR.

Dyplomacja i ostatnie lata aktywności

1 sierpnia 1980 roku Jerzy Kuczyński został mianowany konsulem PRL w Bratysławie. Po dwóch latach odwołano go z tej funkcji – nieoficjalnie jako „karę” za emigrację syna do Kanady. W latach 1983–1988 pełnił funkcję pełnomocnika ministra ds. budowy Zakładów Chemicznych Police.

Jeszcze po przejściu na emeryturę w 1990 roku pozostawał aktywny zawodowo – brał udział m.in. w budowie basenu Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie oraz jako konsultant przy remoncie i rozbudowie Książnicy Pomorskiej.

Człowiek pogranicza historii

Jerzy Kuczyński zmarł 12 marca 2013 roku w Szczecinie. Spoczął na Cmentarzu Centralnym. Jego biografia jest świadectwem losów pokolenia urodzonego na Kresach, doświadczonego wojną, przesiedleniami i trudnymi wyborami powojennej Polski. Inżynier, urzędnik państwowy, wojewoda – a zarazem człowiek, którego życie od Berezyny po Szczecin wpisuje się w szeroką historię XX wieku.

Opr. Waleria Brażuk

Znadniemna.pl